علائم کرونا چیست؟ (عجیب‌ترین علائم مشاهده شده)

علائم کرونا

از زمان شیوع ویروس کرونا آمار افرادی که به بیماری التهابی کووید-۱۹ مبتلا شده اند در حال افزایش است. بیماران کرونایی با جهش‌های ایجاد شده در ساختار ویروس علائم مختلفی را از خود نشان می‌دهند. در این مقاله تمامی علائمی که از سوی سازمان بهداشت جهانی (WHO) و منابع معتبر داخلی و بین المللی اعلام شده اند را جهت اطلاع شما عزیزان گردآوری كرده‌ایم. با توجه به تغییرات سریع ویروس کرونا لازم است تا با جدیدترین علائم کرونا آشنا شویم. آشنایی با علائم بیماری کووید-۱۹کمک به سزایی در تشخیص سریع ، جلوگیری از شیوع و مدیریت درمان آن خواهد داشت. 

 

انواع علائم  کرونا (کووید-19) را بشناسیم

بر خلاف ماه های گذشته آسیب‌های بیماری کرونا محدود به دستگاه تنفسی نمی باشد و بیماری کووید-۱۹ تنها به صورت یک ذات الریه یا سندرم حاد تنفسی شدید بروز نمی کند. اگرچه اغلب مردم با علائم اولیه و بارز بیماری کووید-۱۹ همچون تب و سرفه خشک آشنا هستند اما در حدود ۴ میلیون بیمار تائید شده به این بیماری با علائم جدید گزارش شده اند. مشاهده این علائم به دلیل تغییر در مسیر بیماریزایی کرونا ویروس ۲۰۱۹ می باشد و موجب شده است که  بیماران مبتلا به کووید-۱۹ در مقایسه با آغاز شیوع این بیماری علائم جدیدی را نشان دهند. درمان بیماران مختلف و بررسی علائم آنها حاکی از آن است که این ویروس می تواند به قسمت های های مختلف بدن دسترسی پیدا کند و به آنها آسیب رساند. آگاهی از این موضوع در مدیریت درمان بیماران بسیار ارزشمند است زیرا کادر درمان با در نظر گرفتن علائم غیر معمول بیماری کووید-۱۹ روش های  درمان مناسب را بدون اتلاف وقت بکار می گیرند و احتمال اثرات مخرب آن  را بر سلامتی فرد به حداقل میرساند. 


در یک طبقه بندی ساده علائم بیماری کرونا (کووید-19)  را می توان در سه گروه تنفسی، گوارشی و علائم غیر عادی دسته بندی کرد.

 

علائم تنفسی کرونا

علائم تنفسی کرونا به عنوان علائم اولیه یا کلاسیک بیماری کووید-۱۹ شناخته می شود. در روزهای اول آغاز اپیدمی تشخیص بیماران مبتلا به این بیماری بر اساس مشاهده علائم حاد تنفسی شبه ذات الریه انجام می شد. با این وجود به دلیل آنکه علائم تنفسی کووید-19 در بسیاری از موارد مشابه علائم آنفولانزا می باشد، تشخیص دقیق این بیماری از طریق بررسی علائم ظاهری بیمار مشکل است. بر این اساس سازمان بهداشت جهانی تشخیص قطعی ابتلا فرد به بیماری کووید-19 را تنها از طریق روش های تشخیص آزمایش آنتی بادی کرونا سرولوژی  (IgM و IgG) و آزمایش  RT-qPCR اعلام کرده است.  ( برای اطلاع بیشتر می توانید به مقاله "ویروس کرونا | راهنمای جامع علمی و پاسخ به سوالات رایج بیماری کووید ۱۹ "   مراجعه نمایید).
بر اساس شواهد بالینی بیمارانی که بصورت تنفسی نشانه دارند علائم کرونا  بصورت زیر می‌باشد:

 

  • تب بالا
  • سرفه خشک
  •  تنگی نفس 
  • درد در ناحیه قفسه سینه 
  • سوزش گلو
  •  خلط
  • احساس خستگی شدید 
  • بدن درد و سردرد
  • احساس کوفتگی و درد در ناحیه ساق پا
  •  لرزهای متناوب 
  •  عطسه
  •  آبریزش بینی
  • آبی شدن لب ها و ناخن ها در اثر کمبود اکسیژن

 

علائم گوارشی کرونا، دل درد ناشی از التهاب روده و حالت تهوع

 بر خلاف انتظار اغلب مردم گرم شدن هوا نه تنها تاثیری بر کاهش شیوع  بیماری کرونا نداشت بلکه علائم جدیدی از این بیماری مشاهده شد. این علائم به صورت گوارشی بروز می کنند و به عنوان علائم تابستانه کووید-19 در نظر گرفته می شوند. مشاهده علایم گوارشی بیماری کووید-۱۹دور از انتظار نیست زیرا ویروس می تواند در بزاق فرد وجود داشته باشد و با بلعیدن بزاق به معده و روده راه یابد. علائم گوارشی کرونا غیر اختصاصی می باشند و مانند بسیاری از بیماری ویروسی و غیر ویروسی گوارشی دیگر است. این مسئله نیز مانند بیماری تنفسی کووید-19، تشخیص کرونا گوارشی را بر اساس تظاهرات بالینی بیمار با مشکل روبرو می کند. بنابراین تشخیص قطعی بیماری کرونا گوارشی نیز تنها از طریق آزمایش  آنتی بادی کرونا سرولوژی (IgM و IgG) و آزمایش  کرونا به روش  RT-qPCR می باشد. علائم گوارشی بسیار شاخص بیماری کووید-19 عبارتند از:

 

  • تب خفیف
  •  اسهال بیشتر از ۵ روز یا شدید 
  • حالت تهوع و استفراغ
  • گرفتگی عضلات شکم
  • معده درد
  • از دست دادن اشتها
  • از دست دادن حواس بویایی و چشایی
  • ضعف و بی حالی
  • احساس خستگی مفرط

در بعضی از بیماران مبتلا به کرونا گوارشی علائم تنفسی این بیماری به صورت تب خفیف و سرفه نیز مشاهده شده است.

 

علائم عجیب و غیر معمول کرونا

سازمان بهداشت جهانی و مرکز کنترل و پیشگیری بیماری ها علاوه بر علائم تنفسی و گوارشی بیماری کرونا علائم دیگری را در فهرست نشانه های این بیماری قرار داده است. بررسی بیماران مبتلا به کووید-۱۹ نشان داده است که ویروس SARS-CoV-2 می تواند علاوه بر دستگاه تنفسی و گوارش بر پوست، دستگاه گوارش (معده و روده)، کلیه و کبد بیماران نیز تاثیر گذارد و با ایجاد لخته در جریان خون منجر به سکته های قلبی و مغزی در آنها شود. بنابراین توجه به  علایم غیر عادی بدن به خصوص در مناطقی که بیماری کووید-19 شیوع  بالایی دارد و یا در افرادی که از نظر ابتلا به بیماری کرونا در گروه افراد پر خطر قرار می گیرند بسیار مهم است. 
وجود گیرنده های ویروس (ACE2) بر سطح سلول های ریه، روده، کبد، کلیه و سلول های خون  از عوامل اصلی توانایی ورود ویروس کووید-۱۹ به این بخش های بدن است. همچنین ایجاد واکنش های التهابی سیستم ایمنی بر علیه ویروس یکی دیگر از دلایل آسیب بخش های مختلف بدن در بیماران کووید می باشد.


 در ادامه به برخی از آخرین علائم غیر معمول گزارش شده در بیماران مبتلا به کووید-۱۹ اشاره می شود. این علائم بر اساس بخشی هایی از بدن که بر آن تاثیر می گذارند طبقه بندی شده اند.

 

علائم پوستی

توانایی ورود ویروس کووید-۱۹ به سلول های پوست در حال بررسی می باشد. این مسئله که آیا در ضایعات پوستی بیماران کووید-۱۹ ویروس وجود دارد و یا تشکیل این ضایعات در نتیجه پاسخ های التهابی بدن به وجود ویروس در جریان خون اتفاق می افتند هنوز به درستی مشخص نشده است. 
در بیماران مبتلا به کووید-۱۹ ضایعات پوستی مختلفی گزارش شده است و عبارتند از:

  • احساس خارش در پوست
  • راش های پوستی از سر تا پا، حباب های برآمده تاول شکل، بثورات غیر چرکی و گسترده ، دانه های قرمز رنگ مجتمع در کنار هم
  • انگشت پای کوویدی به صورت برجستگی های براق و قرمز پوستی در اطراف انگشتان و پاشنه پا
  • ضایعات شبه یخ زدگی در پای کودکان
  • بثورات پوستی مات و بنفش رنگ (خطر سکته مغزی و قلبی)

 

بیماری کلیوی کرونا

تاثیر کووید-۱۹ بر کلیه به صورت مستقیم یا غیر مستقیم می باشد. 
در شکل مستقیم ویروس از طریق جریان خون وارد کلیه می شود و ساختار بافت کلیه را تخریب می کند. نتیجه  تست های تشخیصی PCR و الایزا (آزمایش بررسی وجود پروتئین ویروس ) بر روی نمونه ادرار این بیماران مثبت می باشد.
در شکل غیر مستقیم تخریب بافت کلیه در اثر واکنش های التهابی سیستم ایمنی فرد که برای مقابله با ویروس ایجاد می شود اتفاق می افتند.
 بیماری کلیوی کرونا اغلب در بیمارانی گزارش شده است که سابقه بیماری های زمینه ای کلیوی داشته اند و یا به فرم شدید بیماری تنفسی کووید-۱۹ مبتلا بوده اند. این بیماران بدون  استفاده از دستگاه های تهویه مکانیکی قادر به تنفس نبوده اند.
 تاثیر کووید- ۱۹ بر کلیه ها یک هفته پس از بروز علائم بیماری شروع می شود. البته باید توجه داشت در افرادی که علائم بیماری را نشان نمی دهند و ناقل بدون علامت هستند نیز این امکان وجود دارد که ویروس با شدت کمتری به کلیه ها آسیب رساند. 
تاثیر کووید -۱۹ بر کلیه منجر به موارد زیر می شود:

  • از کار افتادگی کلیه ها
  • نیاز بیمار به دیالیز

 

بیماری کبدی کرونا

در بیماران کووید-۱۹ آسیب کبد از ۳ طریق ممکن است :

  • ویروس کووید-۱۹ بطور مستقیم می تواند وارد کبد شود و بافت آن را تخریب کند
  • تاثیر بیماری کرونا بر کبد اغلب به صورت غیر مستقیم است؛ به این معنا که واکنش های التهابی سیستم ایمنی فرد که برای مقابله با ویروس بوجود می آیند موجب آسیب بافت کبد می شوند. 
  •  مصرف داروهای ضد کووید می تواند به کبد آسیب برساند.

 
درگیری کبد در اغلب بیماران کووید-۱۹ اتفاق می افتد و به صورت موقتی و گذار است. در افرادی که به فرم شدید بیماری کرونا مبتلا هستند  آسیب های کبدی شدیدتری مشاهده می شود. درگیری کبد در این بیماران برای مدت طولانی باقی می ماند. میزان مرگ و میر ناشی از بیماری کبدی کووید در بیماران  مبتلا به بیماری های زمینه ای کبدی بیشتر گزارش شده است. 


در زیر به برخی از نشانه های درگیر شدن کبد در بیماران مبتلا به کووید-۱۹ اشاره می شود: 

  • تیره شدن پوست
  • درد در ناحیه شکم 
  • تیره شدن و تغییر رنگ ادرار 
  • روشن شدن رنگ مدفوع
  • افزایش آنزیم های ALT و AST  تا ۱۵ برابر محدوده مرجع 
  • تغییر نسبت ALT/AST (در اثر واکنش های التهابی و مصرف دارو)
     

 

تشکیل لخته های خونی و سکته

سلول های خون نیز مانند سلول های ریه بر سطح خود دارای گیرنده های  ویروس کووید-۱۹ هستند. اتصال ویروس کووید به سلول های خونی می تواند منجر به ایجاد لخته شود. لخته های ایجاد شده می توانند از طریق جریان خون وارد اعضاء مختلف بدن از جمله ریه، پاها، مغز و قلب شوند. رسیدن لخته ها به مغز و قلب بسیار خطرناک است و موجب سکته خواهند شد.
مشاهده ضایعات بنفش رنگ و مات در پوست از علائم لخته شدن خون می باشد و برای جلوگیری از سکته های ناشی از کووید باید مورد توجه بسیار قرار گیرند. 


 
علائم عصبی 

بروز علائم عصبی کووید-۱۹در اغلب موارد در نتیجه ورود مستقیم ویروس به مغز می باشد. علاوه بر این تاثیر پاسخ های التهابی ضد کووید بر اعصاب  مختلف و ملتهب شدن آنها از دلایل دیگر مشاهده این علائم است. علائم عصبی بیماری کرونا ۲۰۱۹ عبارتند از:

  • از دست دادن حواس بویایی و چشایی 
  •  از دست دادن بخش هایی از بینایی ، شنوایی و توانایی تکلم
  • وزوز کردن گوش
  • کاهش سطح هوشیاری و تمرکز

 

در پایان برخی از آخرین اطلاعات حاصل از بررسی بیماران مبتلا به کووید-۱۹ در اختیار شما خوانندگان عزیز قرار می گیرد.

 

  •  برخلاف اوایل شیوع جهانی بیماری کرونا ۲۰۱۹ که این بیماری بیشتر در افراد بزرگسال و مبتلا به بیماری های زمینه ای  مشاهده شد هم اکنون بیماری کووید-۱۹ در تمامی گروه های سنی از نوزادان تا بزرگسالان گزارش می شود. در حال حاضر، آمار ابتلا و مرگ و میر ناشی از  این بیماری بیشتر در میان جوانان  دیده می شود.
  •  در میان مبتلایان جدید بیماری کرونا ، جوانان بسیاری مشاهده شده اند که بدون داشتن هیچ گونه بیماری زمینه ای جان خود را از دست داده اند. 
  • کمبود اکسیژن، لخته شدن خون و ایجاد یک التهاب سیستمیک از عوارض عفونت کووید-۱۹ بویژه در جوانان است.  
  • سکته های مغزی و قلبی ناشی از عفونت کرونا ویروس ۲۰۱۹ در همه گروه های سنی و حتی کودکان و جوانان ایرانی نیز مشاهده شده است.
  • لخته شدن خون در رگ های بدن مخصوصا در پاها و اندام های تحتانی مانند نوک انگشتان در بعضی از بیماران مبتلا به کووید-۱۹ منجر به  سکته های قلبی و مغزی و حتی قطع عضو بیمار شده است.
  • اگرچه تا مدتی قبل پزشکان اعلام کرده بودند که ویروس کووید-19  از مادر به جنین انتقال نمی یابد، اما اخیرا مواردی از تولد نوزادان آلوده به این ویروس نیز گزارش شده است. این نوزادان اغلب دچار آسیب های مغزی بوده اند.

 


توصیه های پزشکی

  • نسبت به علائم کرونا چه به صورت تنفسی، گوارشی، پوستی و عصبی خود هشیار باشید.
  • در بیمارانی که هر یک از علائم غیر معمول گوارشی، پوستی و عصبی را نشان می دهند ، مانند بیماران تنفسی، مراجعه به یک پزشک متخصص عفونی ضروری می باشد.
  • با توجه به تشخیص پزشک، ممکن است که انجام آزمایش های تشخیصی PCR یا سرولوژی (IgM و IgG) در این افراد ضروری باشد.
  • توصیه می شود که افرادی که علائم غیر معمول کووید را نشان می دهند نیز به منظور جلوگیری از احتمال انتشار بیماری خود به دیگران برای مدت ۱۴ روز قرنطینه شوند؛ حتی در موارد که نتیجه آزمایش های تشخیصی آنها منفی است.
  • انجام دستورالعمل های بهداشتی ( به خصوص استفاده از ماسک، ضد عفونی کردن مرتب دست ها و فاصله گذاری اجتماعی) را همچنان رعایت نمایید.

 

 
در پایان یادآور می شویم  به دلیل ناشناخته بودن بیماری کرونا و خصوصیت جهش زایی عامل عفونی آن، تظاهرات بالینی این  بیماری همچنان در حال تغییر خواهد بود. از این رو توصیه می شود آخرین اخبار بیماری کووید-۱۹ را از طریق رسانه های معتبر پیگیری نمایید. در صورتیکه علائم غیر معمول شما چند روز طول بکشد و شدت آن افزایش یابد  انجام آزمایش تشخیص کرونا در یک آزمایشگاه معتبر به شما کمک زیادی خواهد کرد. 
 


 منابع: 

https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/symptoms-testing/symptoms.html
https://www.wsmv.com/news/health/cdc-updates-symptoms-for-covid-19/article_8deebfa4-bbe5-11ea-b6d6-d7c93c4e0f05.html
https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/22221751.2020.1781551
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7184994/
https://en.radiofarda.com/a/iran-experts-say-coronavirus-symptoms-changing-from-respiratory-to-gastrointestinal-/30620493.html
https://www.livescience.com/new-coronavirus-mutation-explained.html
https://www.livescience.com/how-covid-19-spreads-transmission-routes.html
https://www.sciencedaily.com/releases/2020/07/200702144054.htm
https://www.ft.com/content/be7e66c0-1243-45dd-829f-8b192c18acff
https://www.scmp.com/news/world/article/3081869/doctors-amputated-actors-leg-whats-coronavirus-link
https://www.nature.com/articles/s41467-020-17436-6
https://www.webmd.com/lung/covid19-digestive-symptoms#2
https://www.healthline.com/health/coronavirus-diarrhea#with-gastrointestinal-disorders
https://time.com/5837591/unusual-symptoms-of-coronavirus/
https://www.elsevier.es/en-revista-annals-hepatology-16-avance-resumen-the-liver-in-times-covid-19-S1665268120300430


 

دکتر سارا کدخدایی

ddd
تهران، میدان ونک ، خیابان برزیل شرقی ، خیابان شمس لاهیجانی، پلاک 23 ، مجتمع اداری رویال ونک ، طبقه دوم
ddd
info@colifelabs.com