آزمایشات و تست ھا کولایف

آزمایش آنتی بادی ضد ماهیچه های صاف - Anti Smooth Muscle Ab (ASMA)

نام های دیگر آزمایش: آزمایش تعیین آنتی بادی ضد عضله های صاف، آزمایش آنتی بادی F- اکتین
Smooth Muscle Antibody (SMA) ،F-actin Antibody ،Anti-SM Muscle AB
کد آزمایش: 3901
بخش آزمایشگاه:
سرولوژی
اطلاعات آزمایش در یک نگاه
هدف از انجام این آزمایش چیست؟

آزمایش آنتی بادی ضد ماهیچه های صاف (ASMA) یا اکتین (F- اکتین) به منظور کمک به تشخیص بیماری هپاتیت اتوایمیون (التهاب کبد خود ایمن) و افتراق آن از دیگر بیماری‌های کبدی انجام می‌شود. این تست به عنوان یک آزمایش پایه به همراه آزمایش های آنتی بادی های ضد هسته (ANA)، آنتی بادی های ضد میکروزومال تیپ ۱ کبد/ کلیه (LKM-1) و آنتی بادی‌های ضد میتوکندری (AMA) در جهت تشخیص دقیق تر هپاتیت خود ایمن و تمایز دو نوع مختلف آن از یکدیگر (هپاتیت خود ایمن تیپ ۱ و تیپ ۲) درخواست داده می‌شود.

چه زمانی این تست درخواست می‌ شود؟

آزمایش آنتی بادی ضد ماهیچه های صاف یا آنتی بادی اکتین به همراه آزمایش ANA ،LKM1 و یا AMA، در زمانی که فرد علائم مشکوک بیماری هپاتیت خود ایمنی را نشان می‌دهد درخواست می‌شود. این علائم می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

  • خستگی
  • ناراحتی شکمی
  • زرد شدگی سفیدی چشم و پوست (زردی یا یرقان)
  • بزرگ شدن کبد
  • رگ‌های خونی غیر طبیعی روی پوست (آنژیوم عنکبوتی)
  • راش های پوستی
  • درد مفاصل
  • قطع کامل قاعدگی
  • نتایج غیرعادی در آزمایش‌های معمول مربوط به کبد مانند آسپارتات آمینوترانسفراز (AST)، آلانین آمینوترانسفراز (ALT) و یا بیلی روبین

گاهی پزشک در تلاش یافتن علت آسیب کبدی (مانند عفونت‌های ویروسی، داروها، مصرف الکل، سموم، شرایط ژنتیکی، شرایط متابولیکی و اختلالات خود ایمنی) در فرد  بیمار می‌باشد. در این هنگام آزمایش های آنتی بادی های خودایمنی (ASMA, ANA, LKM1) به همراه سایر آزمایش‌های دیگر درخواست داده می‌شود.

چه نمونه های برای این تست گرفته میشود؟

نمونه خون از رگ بازو

شرایط لازم برای انجام آزمایش چیست؟

نیاز به آمادگی خاص و ناشتا بودن قبل از آزمایش نیست.

دسته بندی آزمایش سرولوژی
مشخصات نمونه سرم
ماندگاری در دمای اتاق ۴۸ ساعت
ماندگاری در یخچال ۲ هفته
ماندگاری در فریزر ۱ سال (جلوگیری از ذوب و انجماد مجدد)
متدولوژی
  • آنتی بادی فلورسنت غیرمستقیم نیمه کمی (Semi- Quantitative Indirect Fluorescent Antibody, IFA)
  • سنجش جذب ایمنی وابسته به آنزیم، الایزا (Enzyme-Linked Immunosorbent Assay, ELISA)
حداقل میزان نمونه ۰/۵ تا ۲ میلی‌لیتر
دستورالعمل نمونه گیری
  • ضدعفونی نمودن سطح پوست بیمار در محل نمونه گیری قبل از انجام نمونه گیری
  • تهیه نمونه خون از رگ بازو
  • استفاده از لوله‌های مخصوص جدا کننده سرم (Serum Separator Tube, SST)
  • ثبت مشخصات بیمار به طور صحیح و خوانا بر روی لوله آزمایش هر فرد قبل از انجام نمونه گیری (نام، تاریخ نمونه‌گیری و نوع آزمایش)
  • انتقال نمونه خون به درون لوله‌ها در کوتاه‌ترین زمان ممکن، به آرامی و از کنار لوله آزمایش برای جلوگیری از همولیز و لیپمیک شدن نمونه خون
  • اطمینان از محکم بسته شدن درب لوله‌ها 
  • قرار دادن لوله‌های حاوی نمونه خون به طور مستقیم و بدون حرکت جهت لخته شدن خون
  • در صورت طولانی بودن زمان ارسال نمونه خون به آزمایشگاه، جدا نمودن سرم حداکثر تا ۲ ساعت پس از نمونه‌گیری 
  • نگهداری صحیح نمونه‌های سرم در یخچال یا فریزر بر اساس دستورالعمل شرایط نگهداری نمونه 
  • اجتناب از فریز کردن نمونه‌های سرم
  •  انتقال نمونه‌ها به آزمایشگاه در شرایط استاندارد، با بسته‌بندی محکم و در صورت امکان در کنار یخ خشک
شرایط رد نمونه
  • ناخوانا بودن مشخصات بيمار (نام، تاریخ نمونه گیری و نوع آزمایش) 
  • عدم تطابق برگه درخواست آزمايش با نوع نمونه و مشخصات آن
  • کافی نبودن حجم نمونه
  • نشت نمونه به خارج از لوله آزمایش
  • هموليز يا لیپمیک بودن نمونه خون
  • طولانی شدن زمان ارسال نمونه به آزمایشگاه بدون در نظر گرفتن شرایط نگهداری نمونه
  • نگهداری و انتقال نمونه در شرایط نامناسب
۳ روز کاری (۷۲ ساعت پس از تحویل نمونه به آزمایشگاه)

محدوده مرجع در جواب آزمایش آنتی بادی‌ ضد ماهیچه های صاف، رنج نرمال برای هر فرد سالم را نمایش می‌دهد. مقادیر خارج از این محدوده می‌تواند نشان دهنده مشکلات احتمالی و یا بیماری در فرد باشد. لازم به ذکر است محدوده مرجع در برگه جواب آزمایش آزمایشگاه‌های مختلف ممکن است متفاوت باشد. این تفاوت ناشی از تجهیزات آزمایشگاهی و یا روش‌های مختلف انجام تست است. لذا حتماً برای تفسیر جواب آزمایش ASMA خود با پزشک معالج مشورت کنید.
محدوده مرجع ذکر شده در این سایت بر اساس یک روش آزمایشگاهی بوده و صرفاً جهت اطلاع می‌باشد.

نتیجه تست آنتی بادی ضد ماهیچه صاف در صورت استفاده از روش آنتی بادی فلورسنت غیرمستقیم نیمه کمی (IFA)، به صورت تیتر گزارش می‌شود. این نتایج وضعیت بالینی فرد مراجعه کننده را نشان می‌دهند.

تشخیص بالینی احتمالی 

محدوده مرجع

منفی

کمتر از ۱:۲۰

مثبت ضعیف

۱:۲۰ تا ۱:۴۰

مثبت

بیشتر از ۱:۸۰

 


بیشتر بخوانید: چگونه جواب آزمایش را بخوانیم و تفسیر کنیم؟


 

چه چیزهای در این تست بررسی میشوند؟

آنتی بادی‌های خودایمنی عضله صاف (SMA) پروتئین‌های هستند که توسط سیستم ایمنی بدن تولید می‌شوند. این آنتی بادی‌های ساختارهای اکتینی بدن فرد را شناسایی کرده و به آن حمله می‌کنند. اکتین یا F-actin پروتئینی است که در عضلات صاف و سایر بافت‌ها، به ویژه کبد وجود دارد. آزمایش SMA سطح آنتی بادی‌های ضد ماهیچه های صاف را در خون فرد تشخیص و اندازه گیری می‌کند. تولید این آنتی بادی ها به شدت با هپاتیت خود ایمنی مرتبط است و میزان این آنتی بادی در صورت ابتلا به این بیماری افزایش می‌یابد. علاوه بر این، گاهی اوقات ممکن است سطحی از SMA در سایر اشکال بیماری کبدی مانند انسداد مجاری صفراوی اولیه (PBC) نیز دیده شود. در چنین شرایطی معمولاً مقادیر پایینی از آنتی بادی وجود دارد.
هپاتیت اتوایمیون زمانی اتفاق می‌افتد که سیستم ایمنی به سلول‌های کبد بدن حمله کند. این بیماری به صورت التهاب حاد یا مزمن کبد بروز پیدا کرده و دلیل دیگری ندارد. این بیماری می‌تواند به سیروز کبدی و در بعضی موارد به نارسایی کبدی منجر شود. با وجود آنکه هپاتیت خود ایمنی می‌تواند در هر سن و با هر جنسیتی اتفاق بیفتند، حدود ۸۰ درصد از این بیماران زنان هستند. علائم و نشانه‌های هپاتیت خود ایمنی در افراد مختلف متفاوت است و ممکن است به طور ناگهانی بروز کند. گاهی برخی از افراد در مراحل اولیه بیماری مشکلات کمی داشته و علامت قابل توجهی ندارند، در حالی که بعضی دیگر ممکن است از همان ابتدا علائم و نشانه‌های اختلالات کبدی را تجربه کنند.
نتیجه مثبت آزمایش آنتی بادی ضد ماهیچه های صاف می‌تواند نشان‌دهنده وجود یک اختلال کبدی خود ایمنی باشد. افزایش قابل توجه تیتر این آنتی بادی و یا آنتی بادی ضد هسته (ANA) در نمونه خون بیمار معمولاً به علت هپاتیت اتوایمیون نوع ۱ است. در ۵۰ درصد از بیماران مبتلا به کلانژیت صفراوی اولیه (PBC) نیز ممکن است افزایش کمی در سطح آنتی بادی SMA دیده شود. آنتی بادی اکتین همچنین ممکن است در شرایط دیگری مانند مونونوکلئوز عفونی، هپاتیت C و برخی سرطان‌ها نیز وجود داشته باشد.
آزمایش منفی آنتی بادی خودایمنی عضله صاف و افزایش تیتر آنتی بادی نوع یک میکروزومال کبد/کلیه (LKM1) ممکن است نشانه ابتلا فرد به هپاتیت اتوایمیون نوع ۲ باشد. اگر آزمایش آنتی بادی اکتین و سایر آزمایش های آنتی بادی منفی گزارش شود، علائم بیمار و آسیب کبدی ایجاد شده ممکن است به دلیل دیگری غیر از هپاتیت خود ایمنی باشد. اگرچه در حال حاضر آزمایش‌های کاملاً اختصاصی برای تشخیص آنتی بادی‌های اکتین وجود دارد، اما این تست‌ها در همه آزمایشگاه‌ها در دسترس نمی‌باشند. 

سوالات متداول

اگرچه علت اصلی هپاتیت اتوایمیون هنوز ناشناخته است اما یک بیماری ژنتیکی بوده و شرایط محیطی می‌توانند بر پیشرفت و شدت آن تاثیر بگذارند. در بیماری هپاتیت اتوایمیون بر علیه ماهیچه‌های صاف و پروتئین‌های اکتین بافت کبد آنتی بادی تولید می‌شود. آنتی بادی‌ها با آسیب به سلول‌های کبد موجب التهاب کبد می‌گردند.

بله، هپاتیت خود ایمنی در دو نوع تیپ ۱ و تیپ ۲ دیده می‌شود:
- هپاتیت خودایمنی نوع ۱ شایع‌ترین نوع این بیماری است و در هر سنی ممکن است رخ دهد. تقریباً نیمی از افراد مبتلا به هپاتیت اتوایمیون نوع ۱ به سایر اختلالات خود ایمنی دیگر مانند بیماری سلیاک، آرتریت روماتوئید یا کولیت اولسراتیو (زخم و التهاب روده بزرگ) نیز مبتلا هستند.
- هپاتیت خود ایمنی نوع ۲ بیشتر در کودکان و جوانان مشاهده می‌شود، اگرچه در بزرگسالان هم می‌تواند اتفاق بیفتد. سایر بیماری‌های خود ایمنی دیگر نیز ممکن است با هپاتیت خود ایمنی نوع ۲ همراه باشند.

عوامل خطرزا در ابتلا به هپاتیت خود ایمنی عبارتند از:
- جنسیت: اگرچه مردان و زنان می‌توانند هر دو به هپاتیت خود ایمنی مبتلا شوند، اما این بیماری در خانم ها شایع‌تر است.
- سابقه ابتلا به برخی از عفونت‌ها: هپاتیت اتوایمیون ممکن است بعد از آلوده شدن فرد به ویروس‌های سرخک، هرپس سیمپلکس یا اپشتین بار ایجاد شود. این بیماری همچنین با عفونت‌های هپاتیت B ،A و C نیز در ارتباط است.
- وراثت: شواهد نشان می‌دهد که استعداد ابتلا به هپاتیت خود ایمنی ممکن است در خانواده‌ها وجود داشته باشد.
- ابتلا به دیگر بیماری‌های خود ایمنی: افرادی که قبلاً به یک نوع از بیماری‌های خود ایمنی مبتلا شده‌اند، مانند بیماری سلیاک، آرتریت روماتوئید و پرکاری تیروئید از نوع گریوز یا تیروئیدیت هاشیموتو، ممکن است به هپاتیت خود ایمنی مبتلا شوند.

هپاتیت خود ایمنی در صورتی که درمان نشود ممکن است منجر به سفت شدن بافت کبد (سیروز) و در نهایت نارسایی کبدی شود. در اغلب موارد با تشخیص و درمان به موقع این بیماری با استفاده از داروهای سرکوب سیستم ایمن، هپاتیت خود ایمن کنترل شده و مانع از ایجاد آسیب‌های شدید و پیشرفته در بافت کبد خواهد گردید.

هپاتیت اتوایمیون در صورتی که درمان نشود می‌تواند موجب آسیب‌های دائمی در بافت کبد و ایجاد سیروز کبدی شود. عوارض سیروز عبارتند از:
- بزرگ شدن رگ‌های مری (واریس مری) و خونریزی گسترده مری و معده
- تجمع مایعات در حفره شکم (آسیت)
- از کار افتادگی کبد
- سرطان کبد

بله، زمانی که هپاتیت اتوایمیون به درمان‌های دارویی پاسخ نمی‌دهد یا در موارد بیماری پیشرفته کبدی، پیوند کبد ممکن است تنها گزینه درمان این بیماری باشد.

بله، تیتر آنتی بادی ماهیچه‌های صاف ممکن است در کودکان و افرادی با سیستم ایمنی ضعیف با وجود ابتلا به هپاتیت خود ایمنی، کمتر باشد. علاوه بر این، سطح SMA ممکن است در طول بیماری تغییر کرده و با شدت علائم خود ایمنی فرد ارتباطی نداشته باشد.

در صورتی که افزایش تیتر SMA به دلیل شرایط موقتی مانند مونونوکلئوز عفونی ایجاد شود، ممکن است مقدار این آنتی بادی‌ها پس از برطرف شدن بیماری به زیر سطح قابل تشخیص برسد. اگر آنتی بادی‌ها به دلیل هپاتیت خود ایمنی تولید شوند در کل زندگی فرد باقی خواهند ماند، اگرچه ممکن است با گذشت زمان سطح آن‌ها تغییر کند.

بله، به عنوان مثال ممکن است یک فرد بطور همزمان به هپاتیت خود ایمنی و هپاتیت ویروسی (مانند هپاتیت B یا هپاتیت C) مبتلا باشد و آسیب کبدی او در اثر مصرف الکل تشدید شود. از آنجا که درمان هپاتیت به علت آن بستگی دارد بسیار مهم است که پزشک علت اصلی بیماری فرد را تشخیص دهد.

پیش بینی روند پیشرفت و شدت هپاتیت خود ایمنی دشوار است. این بیماری ممکن است حاد یا مزمن باشد. برخی از افراد ممکن است برای چندین سال بدون علائم یا علائم کمی نشان دهند. در این صورت تنها در صورت غیرطبیعی بودن آزمایش‌های معمول کبد، بیماری آن‌ها تشخیص داده می‌شود.

https://www.mayoclinic.org
 https://www.labtestsonline.org
https://www.aruplab.com

ddd
تهران، میدان ونک ، خیابان برزیل شرقی ، خیابان شمس لاهیجانی، پلاک 23 ، مجتمع اداری رویال ونک ، طبقه دوم
ddd
info@colifelabs.com