آزمایشات و تست ھا کولایف

آزمایش آسپارتات آمینوترانسفراز - Aspartate Aminotransferase (AST)

نام های دیگر آزمایش: آزمایش AST، آزمایش آنزیم آسپارتات آمینوترانسفراز
Aspartate Aminotransferase، Serum Glutamic-Oxaloacetic Transaminase، SGOT، GOT، Aspartate Transaminase، Transaminase, SGOT
کد آزمایش: 206
بخش آزمایشگاه:
بیوشیمی
اطلاعات آزمایش در یک نگاه
هدف از انجام این آزمایش چیست؟

آزمایش آسپارتات آمینوترانسفراز (AST)، عمدتاً در جهت تشخیص آسیب‌ها و بیماری‌های کبد انجام می‌شود. 

چه زمانی این تست درخواست می‌ شود؟

آزمایش AST به عنوان بخشی از پنل جامع متابولیک، در آزمایش‌های چکاپ و دوره‌ای توسط پزشک معالج درخواست داده می‌شود. علاوه بر این، زمانی که به نظر برسد فرد دچار مشکلات کبدی شده است و یا علائمی همچون احساس ضعف، خستگی، از دست دادن اشتها، دردهای شکمی، تهوع، استفراغ، یرقان (زردی پوست یا صلبیه چشم)، ادرار تیره، مدفوع روشن، خارش، تورم پا یا مچ پا و کبود شدن مدام بدن (مشاهده مکرر لکه های خون مردگی در پوست) را نشان دهد، انجام تست AST لازم است. در افرادی که سابقه مواجهه با ویروس‌های عامل بیماری هپاتیت (HAV ،HBV و HCV) را داشته‌اند، نیز انجام این تست توصیه می‌شود.آزمایش AST اغلب به منظور پیگیری روند درمان بیماری‌های کبدی، در فواصل زمانی مشخص، درخواست داده می‌شود. در مواردی نیز این آزمایش برای افراد مصرف کننده داروهای خاص که در خطر مسمومیت کبد هستند، انجام می‌گیرد. انجام آزمایش AST در افرادی با سابقه خانوادگی بیماری‌های کبدی (مانند هپاتیت خودایمن یا سرطان کبد)، مصرف زیاد مشروبات الکلی و یا اضافه وزن ضرورت دارد.

چه نمونه های برای این تست گرفته میشود؟

نمونه خون از رگ بازو

شرایط لازم برای انجام آزمایش چیست؟

نیاز به آمادگی خاص و ناشتا بودن قبل از آزمایش نیست.

دسته بندی آزمایش بیوشیمی
مشخصات نمونه سرم یا پلاسما
ماندگاری در دمای اتاق ۲۴ ساعت
ماندگاری در یخچال 1 هفته
ماندگاری در فریزر ۱ ماه
متدولوژی
  • آنزیماتیک کمی (Quantitative Enzymatic)
  • اسپکتروفتومتری، رنگ سنجی (Spectrophotometric, Colorimetric)
حداقل میزان نمونه ۰/۵ تا ۲ میلی‌لیتر
دستورالعمل نمونه گیری

سرم:

  • ضدعفونی نمودن سطح پوست بیمار در محل نمونه‌گیری قبل از انجام نمونه‌گیری
  • تهیه نمونه خون از ورید بازو
  • استفاده از لوله‌های مخصوص جدا‌کننده سرم (Serum Separator Tube, SST)
  • ثبت مشخصات بیمار به طور صحیح و خوانا بر روی لوله آزمایش هر فرد قبل از انجام نمونه‌گیری (نام، تاریخ نمونه‌گیری و نوع آزمایش)
  • انتقال نمونه خون به درون لوله‌ها در کوتاه‌ترین زمان ممکن، به آرامی و از کنار لوله آزمایش برای جلوگیری از همولیز و لیپمیک شدن نمونه خون
  • اطمینان از محکم بسته شدن درب لوله‌ها  
  • قرار دادن لوله‌های حاوی نمونه خون به مدت ۳ تا ۵ دقیقه بر روی میکسر و یا سر و ته کردن آرام لوله ها ۸ تا ۱۰ بار
  • انتقال نمونه‌های خون به یخچال حداکثر تا ۴ ساعت پس از نمونه‌گیری
  • در صورت طولانی بودن زمان ارسال نمونه خون به آزمایشگاه، جدا نمودن سرم خون حداکثر تا ۲۴ ساعت پس از نمونه‌گیری 
  • نگهداری صحیح نمونه‌های سرم در یخچال یا فریزر بر اساس دستورالعمل شرایط نگهداری نمونه 
  • اجتناب از فریز کردن نمونه‌های خون
  • انتقال نمونه‌ها به آزمایشگاه در شرایط استاندارد، با بسته‌بندی محکم و در صورت امکان در کنار یخ خشک
     
شرایط رد نمونه

سرم:

  • ناخوانا بودن مشخصات بيمار (نام و تاریخ نمونه‌گیری و نوع آزمایش) 
  • عدم تطابق برگه درخواست آزمايش با نوع نمونه و مشخصات آن
  • کافی نبودن حجم نمونه
  • نشت نمونه به خارج از لوله آزمایش 
  • استفاده از لوله نامناسب جمع آوری نمونه
  • نمونه‌های همولیز و لیپمیک
  • طولانی شدن زمان ارسال نمونه به آزمایشگاه بدون در نظر گرفتن شرایط نگهداری نمونه
  • نگهداری و انتقال نمونه در دمای نامناسب
۱ روز کاری (۲۴ ساعت پس از تحویل نمونه به آزمایشگاه)

محدوده مرجع در جواب آزمایش آسپارتات آمینوترانسفراز، رنج نرمال برای هر فرد سالم را نمایش می‌دهد. مقادیر خارج از این محدوده می‌تواند نشان دهنده مشکلات احتمالی و یا بیماری در فرد باشد. لازم به ذکر است محدوده مرجع در برگه جواب آزمایش آزمایشگاه‌های مختلف ممکن است متفاوت باشد. این تفاوت ناشی از تجهیزات آزمایشگاهی و یا روش‌های مختلف انجام تست است. لذا حتماً برای تفسیر جواب آزمایش AST خود با پزشک معالج مشورت کنید.
محدوده مرجع ذکر شده در این سایت بر اساس یک روش آزمایشگاهی بوده و صرفاً جهت اطلاع می‌باشد.

نتایج آزمایش AST وابسته به جنس می‌باشد و در مردان و زنان متفاوت است. در تفسیر نتایج این آزمایش به منظور ارزیابی عملکرد کبد و تشخیص اختلالات مربوط به آن، علاوه بر بررسی نتایج دیگر آزمایشات تکمیلی پنل کبدی، در نظر گرفتن سوابق بالینی و دارویی فرد، رژیم غذایی، عادت‌ها و فعالیت‌های روزانه فرد بسیار حائز اهمیت می‌باشد.
در جدول زیر محدوده مرجع (رنج نرمال) تست AST بر اساس واحد یونیت بر لیتر (U/L) گزارش شده است.
 

سن

جنسیت

محدوده مرجع (نرمال)

نوزادان زیر ۱۰ روز

-

U/Lز۱۵۰ - ۴۷

نوزادان ۱۱ روزه تا نونهالان ۴ سال

-

کمتر از U/Lز۷۷

نونهالان ۴ تا ۷ سال

-

کمتر از U/Lز۵۳

نونهالان ۷ تا ۱۳ سال

-

کمتر از U/Lز۴۸

نوجوانان ۱۳ تا ۱۸ سال

-

کمتر از U/Lز۴۴

بزرگسالان ۱۸ سال به بالا

زن

U/Lز۳۵ - ۱۰

مرد

U/Lز۵۰ - ۱۰

 


بیشتر بخوانید: چگونه جواب آزمایش را بخوانیم و تفسیر کنیم؟


 

چه چیزهای در این تست بررسی میشوند؟

آسپارتات آمینوترانسفراز (Aspartate Aminotransferase, AST) آنزیمی است که در همه سلول‌های بدن وجود دارد اما عمدتا در کبد و به مقدار کمتر در گلبول‌های قرمز، قلب و ماهیچه‌ها ساخته می‌شود. در افراد سالم مقدار AST در خون پایین است. زمانی که سلول‌های کبد یا ماهیچه آسیب می‌بیند، AST را در خون آزاد می‌کنند و مقدار آن در خون افزایش می‌یابد. از این رو آزمایش AST، تست مفیدی برای تشخیص یا پایش آسیب کبد می‌باشد و به عنوان بخشی از پنل کبد و یا پنل بیماری‌های جامع متابولیک (Comprehensive metabolic panel, CMP) در نظر گرفته می‌شود. در گذشته به آزمایش آسپارتات آمینوترانسفراز (AST)، آزمایش سرم گلوتامیک اگزالواستیک ترانس آمیناز (Serum Glutamic-Oxaloacetic Transaminase, SGOT) نیز گفته می‌شد در حالی  که امروزه  این نام کاربرد چندانی ندارد. 
تست AST بطور معمول در آزمایش‌های روتین درخواست داده می‌شود. مشاهده علایمی همچون احساس ضعف، خستگی، از دست دادن اشتها، دردهای شکمی، تهوع، استفراغ، زردی پوست یا صلبیه چشم، ادرار تیره، مدفوع روشن، خارش، تورم پا یا مچ پا و کبود شدن مداوم بدن می‌تواند نشانه‌هایی از آسیب‌های کبدی باشد. در این افراد انجام آزمایش AST لازم است. انجام تست AST برای افرادی که در خطر ابتلا به بیماری کبدی هستند نیز ضرورت دارد. زیرا در بسیاری از افرادی که آسیب جزئی کبدی دارند، هیچ علامتی یا نشانه‌ای مشاهده نمی‌شود. افراد پر خطر از نظر ابتلا به بیماری‌های کبدی عبارتند از: افراد دارای سابقه خانوادگی بیماری کبدی (مانند هپاتیت اتوایمیون و سرطان کبد)، مصرف‌کنندگان طولانی مدت داروهای شیمیایی و گیاهی، مصرف‌کنندگان مشروبات الکلی، افراد در معرض ویروس‌های هپاتیت (HAV ،HBV و HCV) و افراد دچار اضافه وزن یا چاقی.
سطوح AST وابسته به جنس می‌باشد و در مردان بیشتر از زنان است. بطور کلی سطوح پایین یا رنج نرمالی از AST در خون افراد مورد انتظار است. سطوح بالاتر از ۱۰ برابر رنج نرمال AST، معمولا در شرایط التهاب حاد کبدی (هپاتیت) مشاهده می‌شود که می‌تواند در نتیجه عفونت‌های ویروسی باشد. در شرایط هپاتیت حاد، سطح AST معمولاً در به مدت ۱ تا ۲ ماه در سطوح بالا قرار می‌گیرد و سپس به حد نرمال باز می‌گردد، اما در مواردی می‌تواند تا ۶ ماه هم ادامه داشته باشد و در سطوح بالا باقی بماند. سطح AST ممکن است در نتیجه مصرف داروهای مسموم کننده کبد یا در شرایطی که میزان جریان خون در کبد کاهش پیدا می‌کند (ایسکمی)،  تا ۱۰۰ برابر سطح نرمال افزایش داشته باشد. در شرایط هپاتیت مزمن سطوح AST چندان افزایش نمی‌یابد و اغلب ۴ برابر کمتر از سطح نرمال آن می‌باشد. بنابراین، تست AST با هدف مشخص کردن الگوی بیماری، باید در چندین نوبت انجام شود. در بیماری سیروز و سرطان کبد نیز مقدار AST افزایش می‌یابد. 
تست AST اغلب به همراه تست‌های تکمیلی دیگر از جمله آلانین آمینوترانسفراز (ALT)، گاماگلوتامیل ترانسفراز (GGT)، آلکالین فسفاتاز (ALP)، بیلی روبین (Bilirubin)، ارزیابی نسبت گلوبولین به آلبومین (A/G ratio) و پروتئین تام (PT) انجام می‌شود. بر این اساس پنل کاملی از عملکرد کبد حاصل می‌شود و از طریق بررسی دقیق نتایج حاصل، تشخیص نوع بیماری کبدی فرد نیز امکان پذیر می‌شود. ALT و AST دو تست تشخیصی بسیار مهم از نظر تشخیص اختلالات کبدی می‌باشند.
اگرچه در اغلب بیماری‌های کبدی سطح ALT بیشتر از AST است و نسبت AST/ALT کمتر از ۱ می‌باشد اما در هپاتیت الکلی (التهاب کبد ناشی از مصرف زیاد الکل)، سیروز، بیماری‌های کبدی ناشی از هپاتیت Cٰ، و در روز اول یا دوم هپاتیت حاد یا آسیب ناشی از مسدود شدن مجاری صفراوی افزایش می‌یابد. در شرایط آسیب ماهیچه و قلب، سطوح AST اغلب ۳ تا ۵ برابر سطوح ALT افزایش می‌یابد و در مقایسه با سطح بالای ALT، برای مدت زمان بیشتری بالا می‌ماند. 
در تفسیر نتایج AST، علاوه بر بررسی نتایج آزمایشات تکمیلی دیگر مربوط به عملکرد کبد، در نظر گرفتن سوابق بالینی و دارویی فرد، رژیم غذایی، عادت‌ها و فعالیت‌های روزانه فرد بسیار حائز اهمیت می‌باشد.

سوالات متداول

کبد یکی از اعضای حیاتی بدن می‌باشد. کبد از طریق تولید ماده‌ای به نام صفرا به هضم مواد غذایی کمک می‌کند، در سنتز پروتئین‌ها و مواد لخته کننده خون دخالت دارد و مواد سمی را از بدن پاک‌سازی می‌نماید.

برخی از اختلالات متابولیکی درون بدن (کتواسیدوزیس دیابتیک)، مصرف زیاد مشروبات الکل، داروهای شیمیاییی و گیاهی و همچنین آلوده شدن با برخی از عوامل میکروبی به خصوص ویروس‌های هپاتیت

در بیماری‌های همچون انسداد مجاری صفراوی، حمله قلبی، آسیب‌های ماهیچه‌ای، التهاب حاد لوزالمعده (پانکراتیت)، سوختگی‌های حاد و جراحی‌ها نیز مقدار AST افزایش می‌یابد

بارداری، تزریقات درون ماهیچه‌ای، تمرینات ورزشی سخت، کمبود ویتامین B6، تشنج و افسردگی ناشی از بالا بودن سطح اوره خون نیز منجر به افزایش سطح AST می‌شود.

در روز قبل از انجام تست AST بهتر است از مصرف داروهای آنتی‌بیوتیکی مثل اریترومایسین یا داروی پاراآمینوسالسیلیک اسید، فعالیت‌های ورزشی سنگین و تزریقات ماهیچه‌ای خودداری کنید.

https://www.aruplab.com
https://www.labtestsonline.org
https://www.geisingermedicallabs.com
https://www.webmd.com
https://www.health.mubabol.ac.ir

ddd
تهران، میدان ونک ، خیابان برزیل شرقی ، خیابان شمس لاهیجانی، پلاک 23 ، مجتمع اداری رویال ونک ، طبقه دوم
ddd
info@colifelabs.com