آزمایشات و تست ھا کولایف

آزمایش هورمون T3 آزاد تیروئید - Triiodothyronine, Free (F.T3)

نام های دیگر آزمایش: تری ‌یدوتیرونین آزاد، هورمون T3 - Triiodothyronine
FT3, Free Triiodothyronine, T3 FREE
کد آزمایش: 301
بخش آزمایشگاه:
هورمون‌شناسی و ایمنولوژی
اطلاعات آزمایش در یک نگاه
هدف از انجام این آزمایش چیست؟

آزمایش تری یدوتیرونین آزاد (Free T3) به منظور ارزیابی عملکرد غده تیروئید و کمک به تشخیص بیماری‌های تیروئید مانند پرکاری تیروئید و علت آن درخواست داده می‌شود. 
آزمایش T3 برای کمک به نظارت بر درمان یک فرد مبتلا به اختلال تیروئید نیز انجام می‌شود.
T3 آزاد ممکن است همراه با آزمایش‌های آنتی بادی‌های تیروئید برای کمک به تشخیص بیماری گریوز که یک اختلال خود ایمنی شایع ناشی از پرکاری تیروئید است درخواست داده می‌شود.

چه زمانی این تست درخواست می‌ شود؟

آزمایش T3 آزاد معمولاً بعد از نتیجه غیرطبیعی آزمایش TSH درخواست داده می‌شود، به خصوص اگر نتیجه آزمایش T4 آزاد بالا نباشد.
هنگامی که فرد علائم پرکاری تیروئید را نشان می‌دهد پزشک تست T3 آزاد را برای او درخواست می‌دهد.
برخی از علائم و نشانه‌های پرکاری تیروئید عبارتند از:

  • افزایش ضربان قلب
  • اضطراب
  • کاهش وزن
  • مشکل خوابیدن
  • لرزش در دستان
  • ضعف
  • اسهال (گاهی اوقات)
  • حساسیت به نور
  • اختلالات بینایی
  • چشم‌ها نیز ممکن است تحت تاثیر پرکاری تیروئید قرار بگیرند و علائمی همچون پف دور چشم، خشکی، تحریک پذیری  و در بعضی موارد برآمدگی چشم مشاهده شود

آزمایش T3 آزاد همچنین در فواصل زمانی مشخص به‌منظور بررسی میزان پیشرفت یا کنترل بیماری تیروئید و نظارت بر اثربخشی روش‌های درمان آن انجام می‌شود.

چه نمونه های برای این تست گرفته میشود؟

نمونه خون از رگ بازو

شرایط لازم برای انجام آزمایش چیست؟

- نیاز به آمادگی خاص و ناشتا بودن قبل از آزمایش نیست.
- در صورتی که فرد به منظور درمان پرکاری تیروئید تحت درمان است و از داروی خاصی استفاده می‌کند، لازم است در مورد ادامه یا قطع مصرف آن در روزهای قبل از آزمایش T3 آزاد با پزشک خود مشورت کند.
- در صورت استفاده از داروهای مکمل یا درمان های تزریقی با مواد رنگی (مانند آنژیوگرافی) لازم است که قبل از انجام آزمایش T3 آزاد به پزشک اطلاع داده شوند.
- بیماری های حاد ممکن است بر نتایج آزمایش تیروئید تاثیر بگذارد، از این رو به طور كلي توصيه شده است كه از انجام آزمايش تيروئيد در بيماران بستری در بيمارستان خودداری شود و تا زمان بهبودی فرد از بيماري حاد انجام نشود.

دسته بندی آزمایش هورمون شناسی و ایمنولوژی
مشخصات نمونه سرم یا پلاسما هپارینه / EDTA
ماندگاری در دمای اتاق ۵ روز
ماندگاری در یخچال ۱ هفته
ماندگاری در فریزر ۱ ماه
متدولوژی

الکتروکمی لومینسانس کمی (Quantitative Electrochemiluminescent Immunoassay)

حداقل میزان نمونه ۰/۵ تا ۲ میلی‌لیتر
دستورالعمل نمونه گیری

سرم:

  • ضدعفونی نمودن سطح پوست بیمار در محل نمونه‌گیری قبل از انجام نمونه‌گیری
  • تهیه نمونه خون از ورید بازو
  • استفاده از لوله‌های مخصوص سرم 
  • ثبت مشخصات بیمار به طور صحیح و خوانا بر روی لوله آزمایش هر فرد قبل از انجام نمونه‌گیری (نام، تاریخ نمونه‌گیری و نوع آزمایش)
  • انتقال نمونه خون به درون لوله‌های جدا کننده سرم در کوتاه‌ترین زمان ممکن، به آرامی و از کنار لوله آزمایش برای جلوگیری از همولیز و لیپمیک شدن نمونه خون
  • اطمینان از محکم بسته شدن درب لوله‌ها  
  • قرار دادن لوله‌های حاوی نمونه خون به طور عمودی و بی‌حرکت جهت جدا کردن سرم
  • نگهداری صحیح نمونه خون کامل تا زمان انتقال به آزمایشگاه بر اساس دستورالعمل شرایط نگهداری نمونه 
  • اجتناب از فریز کردن نمونه‌های خون 
  • انتقال نمونه‌ها به آزمایشگاه در شرایط استاندارد، با بسته‌بندی محکم و در کنار یخ خشک
     
شرایط رد نمونه

سرم:

  • ناخوانا بودن مشخصات بيمار (نام، تاریخ نمونه گیری و نوع آزمایش)
  • عدم تطابق برگه درخواست آزمايش با نوع نمونه و مشخصات آن
  • کافی نبودن حجم نمونه
  • نشت نمونه به خارج از لوله آزمایش یا ظرف 
  • استفاده از لوله نامناسب جمع‌آوری نمونه
  • نمونه‌های خون فریز شده
  • وجود لخته یا همولیز در نمونه
  • طولانی شدن زمان ارسال نمونه به آزمایشگاه بدون در نظر گرفتن شرایط نگهداری نمونه
  • نگهداری و انتقال نمونه در شرایط و دمای نامناسب
     
۱ روز کاری (۲۴ ساعت پس از تحویل نمونه به آزمایشگاه)

محدوده مرجع در جواب آزمایش T3 آزاد، رنج نرمال برای هر فرد سالم را نمایش می‌دهد. مقادیر خارج از این محدوده می‌تواند نشان دهنده مشکلات احتمالی و یا بیماری در فرد باشد. لازم به ذکر است محدوده مرجع در برگه جواب آزمایش آزمایشگاه‌های مختلف ممکن است متفاوت باشد. این تفاوت ناشی از تجهیزات آزمایشگاهی و یا روش‌های مختلف انجام تست است. لذا حتماً برای تفسیر جواب آزمایش T3 آزاد خود با پزشک معالج مشورت کنید.
محدوده مرجع ذکر شده در این سایت بر اساس یک روش آزمایشگاهی بوده و صرفاً جهت اطلاع می‌باشد.

نتایج آزمایش T3 آزاد اغلب به همراه نتایج سایر آزمایش‌های مرتبط با تیروئید از جمله TSH و T4 تفسیر می‌شود. در جدول زیر تفسیر بالینی که ممکن است پزشک با توجه به شرایط بیمار و در نظر گرفتن نتیجه آزمایش‌های تیروئیدی دیگر داشته باشد بطور مختصر بیان شده است.
 

تشخیص بالینی احتمالی

  T3 آزاد 

T4 آزاد 

TSH

تیروئید سالم با عملکرد طبیعی (یوتیروئید)

نرمال

نرمال

نرمال

اصلاح عملکرد طبیعی تیروئید به دلیل بیماری (بیماری غیر تیروئیدی یا سندرم یوتیروئید بیمار) 

کاهش 

نرمال یا کاهش

نرمال  یا کاهش

کم کاری تیروئید تحت بالینی (ساب کلینیکال)؛ یا فرد مبتلا به کم کاری تیروئید تحت درمان که به اندازه کافی هورمون تیروئید دریافت نکرده است

نرمال

نرمال

افزایش 

کم کاری تیروئید ناشی از مشکلات مربوط به غده تیروئید (کم کاری تیروئید اولیه)

نرمال یا کاهش

کاهش 

افزایش 

پرکاری تیروئید ناشی از اختلال در سیگنال‌های غده هیپوفیز (پرکاری تیروئید مرکزی) یا گیرنده‌های هورمون تیروئید (مقاومت هورمونی تیروئید)

افزایش 

افزایش 

نرمال یا افزایش 

پرکاری تیروئید تحت بالینی (ساب کلینیکال)؛ یا فرد مبتلا به پرکاری تیروئید که مقادیر زیادی از هورمون را دریافت کرده‌اند

نرمال

نرمال

کاهش

پرکاری تیروئید ناشی از فعالیت بسیار زیاد غده تیروئید و تولید مقادیر زیادی از هورمون T3 (یک بیماری غیر معمول که T3 سمی هم نامیده می‌شود)

افزایش

نرمال

کاهش

پرکاری تیروئید ناشی از تولید زیاد هورمون‌های تیروئیدی (پرکاری تیروئید اولیه)

افزایش

افزایش

کاهش

کم کاری تیروئید ناشی از مشکل در سیگنال‌های هیپوتالاموس یا هیپوفیز که غده تیروئید را کنترل می‌کنند (هیپوتیروئیدیسم مرکزی)

کاهش

کاهش

کاهش

 


بیشتر بخوانید: چگونه جواب آزمایش را بخوانیم و تفسیر کنیم؟


 

چه چیزهای در این تست بررسی میشوند؟

تری یدوتیرونین (T3) یکی از دو هورمون اصلی است که توسط غده تیروئید تولید می‌شود. تیروئید اندام پروانه‌ای شکلی کوچکی است که به صورت صاف در امتداد مجرای حلق قرار دارد. هورمون مهم دیگر تیروئید تیروکسین (T4) نام دارد. بخش اعظم هورمونی که توسط تیروئید تولید می‌شود هورمون T4 است. این هورمون تقریبا غیرفعال است، اما در کبد و سایر بافت‌ها به شکل بسیار فعال‌تری به نام T3 تبدیل می‌شود. T3 و T4 در کنار هم به میزان استفاده بدن از انرژی کمک می‌کنند. تقریباً تمام T3 موجود در خون به پروتئین متصل است (T3 توتال)، ولی مقدار کمی از این هورمون آزاد است که T3 آزاد نامیده شده و از نظر بیولوژیکی فعال می‌باشد. با استفاده از تست‌های آزمایشگاهی T3 آزاد و T3 توتال میزان این هورمون‌ها را در خون می توان اندازه‌گیری کرد.
سطح T3 توسط سیستم بازخوردی (Feedback System) که مقدار هورمون‌های تیروئید را در سطح پایداری حفظ می‌کند، تنظیم می‌شود. T4 و TSH، به همراه هورمون TRH (تنظیم کننده مقدار ترشح TSH) که توسط هیپوتالاموس تولید می‌شود نیز بخشی از سیستم بازخورد را تشکیل می‌دهند.
وقتی سطح هورمون‌های تیروئید در خون کاهش می‌یابد، هورمون TRH غده هیپوفیز را تحریک می‌کند. هیپوفیز در پاسخ به تحریک TRH هورمون TSH را می‌سازد. سپس TSH غده تیروئید را تحریک می‌کند تا هورمون T4 و T3 بیشتری تولید و یا آزاد نماید.
وقتی سطح هورمون‌های تیروئید در خون افزایش می‌یابد، غده هیپوفیز TSH کمتری تولید می‌کند و غده تیروئید T4 و T3 کمتری تولید می‌نماید.
هنگامی که هر سه غده (هیپوتالاموس، هیپوفیز و تیروئید) به طور طبیعی کار می‌کنند، عملکرد تیروئید برای حفظ سطح نسبتاً پایداری از هورمون های تیروئید در خون تنظیم می‌شود.
اگر غده تیروئید مقادیر بیش از حد T4 و T3 تولید کند، در این صورت فرد مبتلا ممکن است علائمی در ارتباط با پرکاری تیروئید (هیپرتیروئیدیسم) مانند عصبی بودن، لرزش دست‌ها، کاهش وزن، بی‌خوابی، پف دور چشم، خشکی و تحریک‌پذیری چشم داشته باشد. به عنوان مثال در بیماری گریوز، برآمدگی چشم از شاخص‌ترین علائم نشان دهنده پرکاری تیروئید است. 
اگر غده تیروئید مقادیر ناکافی T4 و T3 تولید کند، در این صورت ممکن است فرد علائم و نشانه‌هایی در ارتباط با کم‌کاری تیروئید (هیپوتیروئیدیسم) و متابولیسم کند مانند افزایش وزن، خشکی پوست، خستگی و یبوست داشته باشد. تیروئیدیت هاشیموتو شایع‌ترین بیماری ناشی از کم‌کاری تیروئید است.
پرکاری و کم‌کاری تیروئید همچنین ممکن است در اثر تیروئیدیت، سرطان تیروئید و تولید بیش از حد یا کمبود هورمون TSH نیز ایجاد شوند. با انجام آزمایش های T3 آزاد یا گاهی T3 توتال تاثیر این شرایط بر تولید هورمون تیروئید را می‌توان تشخیص داد و کنترل نمود.

سوالات متداول

خیر. به طور کلی، نتیجه آزمایش T3 آزاد ممکن است نشان دهنده فعالیت بیش از حد غده تیروئید (هیپرتیروئیدیسم) یا کم‌کاری آن (هیپوتیروئیدیسم) باشد. نتایج آزمایش T3 به تنهایی ارزش تشخیصی ندارند. پزشک برای آنکه بتواند بیماری شما را به دقت تشخیص دهد لازم است که با توجه به علائم بالینی شما آزمایش‌های تکمیلی دیگری مانند T4 و TSH را برای شما درخواست دهد.

انجام منظم آزمایش‌های تیروئید برای نظارت بر روش درمان بسیار حائز اهمیت است. زمانی که برای درمان اختلالات تیروئید یا هیپوفیز تحت نظر پزشک هستید، نتایج آزمایشات تیروئید به پزشک متخصص اطلاع می‌دهد که آیا روش درمان بکار رفته موثر است و یا دوز دارو استفاده شده مناسب است. به عنوان مثال، در افراد مبتلا به پرکاری تیروئید، سطح هورمون‌های T4 آزاد، T3 آزاد و TSH هنگام استفاده از داروهای ضد تیروئید به طور مرتب بررسی می‌شود تا اطمینان حاصل شود که آیا داروها موثر بوده‌اند و در صورت پایین آمدن سطح هورمون تیروئید، پزشک دوز داروها را کاهش می‌دهد. در افراد مبتلا به کم‌کاری تیروئید، TSH و T4 آزاد به طور منظم بررسی می‌شوند و پزشک از این طریق مطمئن می‌شود که دوز مناسبی از هورمون تیروئید برای طبیعی شدن سطح TSH به بیمار داده می‌شود

در بزرگسالان، کم‌کاری تیروئید تحت بالینی (ساب کلینیکال) هنگامی تشخیص داده می‌شود که سطح TSH افزایش داشته باشد و سطح T3 و T4 آزاد در آزمایش‌های متوالی طی چند هفته یا چند ماه طبیعی باشد. بزرگسالان مبتلا به کم‌ کاری تیروئید تحت بالینی ممکن است علائم آشکار کم کاری تیروئید را داشته باشند یا بدون علائم باشند. با این وجود، کم کاری تیروئید تحت بالینی، افراد بزرگسال را در معرض خطر افزایش سطح کلسترول LDL، بیماری قلبی عروقی قرار می‌دهد و قدرت ذهنی را کاهش می‌دهد.

در بزرگسالان، پرکاری تیروئید ساب کلینیکال یا تحت بالینی هنگامی تشخیص داده می‌شود که سطح TSH کاهش یافته و سطح T4 و T3 آزاد در آزمایش متوالی در طی چند هفته یا چند ماه طبیعی باشد. بزرگسالان مبتلا به پرکاری تیروئید تحت بالینی ممکن است بدون علائم و یا دارای علائم آشکار پرکاری تیروئید باشند. با این حال، افراد مبتلا به پرکاری تیروئید تحت بالینی تا حدودی در معرض خطر ابتلا به فیبریلاسیون دهلیزی (ضربان قلب نامنظم) و پوکی استخوان قرار دارند.

توجه به این نکته مهم است که آزمایشات تیروئید "تصویر فوری" از آنچه در یک سیستم پویا رخ می‌دهد را نشان می‌دهند. نتایج T3 توتال، T3 آزاد، T4 توتال، T4 آزاد و TSH فرد ممکن است متفاوت باشد و تحت تأثیر موارد مختلفی قرار گیرد:
- کاهش/ افزایش ارثی یا اکتسابی پروتئین‌هایی که به هورمون‌های T4 و T3 متصل می‌شوند (این مسئله برای اندازه‌گیری T3 توتال مهم است، اما برای آزمایش های T3 آزاد و T4 که به پروتئین متصل نیستند اهمیت ندارد)
- بارداری
- بیماری کبد
- بیماری سیستمیک
- به ندرت، مقاومت در برابر هورمون‌های تیروئید

بسیاری از مولتی ویتامین‌ها، مکمل‌ها (به ویژه برای مو، پوست و ناخن)، داروهای بدون نسخه و داروهای تجویز شده ممکن است بر نتایج آزمایش تیروئید تاثیر بگذارند که استفاده از آن‌ها باید قبل از آزمایش‌های تیروئید با پزشک در میان گذاشته شود. به عنوان مثال، مصرف بیوتین (ویتامین B7) می‌تواند در برخی از آزمایش‌های آزمایشگاهی تداخل ایجاد کند. بنابراین پزشک ممکن است به شما توصیه کند قبل از آزمایش هورمون تیروئید، از مصرف بیوتین یا مکمل‌های حاوی بیوتین خودداری کنید. اگر روشی انجام دهید که در آن رنگ‌های فلورسئین به خون شما تزریق شود (به عنوان مثال آنژیوگرافی)، ممکن است لازم باشد چند روز صبر کنید و بعد آزمایش تیروئید را انجام دهید.

آزمایش جذب T3 در جهت کمک به محاسبه شاخص تیروکسین آزاد (FTI) و ارزیابی غلظت T4 آزاد استفاده می‌شود. میزان نتیجه این آزمایش بر اساس نتایج T4 توتال و سطح برخی از پروتئین‌های متصل شونده به هورمون تیروئید تخمین زده می‌شود. آزمایش جذب T3 در گذشته برای تخمین سطح پروتئین‌های اتصالی به هورمون‌های تیروئیدی انجام می‌شد و نسخه‌های بعدی این آزمایش تحت روش‌های جذب T نامیده شد. اکنون که روش‌های مستقیم اندازه‌گیری T4 و T3 مستقیم وجود دارد، از این تست به ندرت استفاده می‌شود.

T3 معکوس یک شکل غیر فعال بیولوژیکی از T3 است. به طور معمول، هنگامی که کبد T4 را به T3 تبدیل می‌کند، درصد مشخصی RT3 نیز تولید می‌شود. زمانی که بدن تحت استرس است، مانند یک بیماری جدی، سعی می‌کند با تولید RT3 بیشتر از T3، از فعال شدن متابولیکی بسیاری از بافت‌های وابسته به T3 جلوگیری کند. اعتقاد بر این است که این راهی برای صرفه جویی بدن در مصرف انرژی تا زمان رفع استرس و ایجاد سندرمی به نام بیماری غیر تیروئیدی (NTI) است. RT3 همچنین ممکن است در پرکاری تیروئید افزایش یابد. به طور کلی آزمایش RT3 بحث برانگیز است و به طور گسترده انجام نمی‌شود.

بارداری باعث تغییرات طبیعی عملکرد بسیاری از غدد درون ریز از جمله غده تیروئید می‌شود. به طور کلی آزمایش‌های تیروئید برای زنان باردار بدون علامت درخواست داده نمی‌شود، اما کسانی که علائم اختلالات تیروئید را نشان می‌دهند، معمولاً در فواصل زمانی منظم آزمایش می‌شوند تا اختلالات پرکاری یا کم کاری تیروئید آن‌ها در دوران بارداری و پس از زایمان نوزاد تشخیص داده و کنترل شود.
برخی از پزشکان در سه ماهه اول بارداری، حتی اگر مادر سابقه بیماری تیروئید نداشته باشد، آزمایش‌های تیروئید را درخواست می‌دهند.

به طور کلی بخش اعظم هورمون T3 در خون متصل به پروتئین است که T3 توتال (Total T3) نام دارد. از طرفی درصد کمی از هورمون T3 به صورت آزاد است که به آن T3 آزاد (Free T3) می‌گویند. از آنجا که مقدار زیادی از T3 به ​​پروتئین متصل است، T3 توتال می‌تواند تحت تأثیر سطح پروتئین و توانایی اتصال به آن قرار گیرد، اما T3 آزاد اینگونه نیست. بنابراین ممکن است پزشک هر دو آزمایش T3 آزاد و T3 توتال را برای ارزیابی عملکرد تیروئید شما درخواست دهد. به عنوان مثال، T3 آزاد یا گاهی اوقات T3 توتال ممکن است همراه با آنتی‌بادی‌های تیروئید برای کمک به تشخیص بیماری گریوز (اختلال خود ایمنی شایع به علت پرکاری تیروئید) انجام شود.

https://www..aruplab.com
https://www.labtestsonline.org
https://www.geisingermedicallabs.com

ddd
تهران، میدان ونک ، خیابان برزیل شرقی ، خیابان شمس لاهیجانی، پلاک 23 ، مجتمع اداری رویال ونک ، طبقه دوم
ddd
info@colifelabs.com