آزمایشات و تست ھا کولایف

آزمایش چربی لیپوپروتئین با چگالی بالا - HDL

نام های دیگر آزمایش: آزمایش چربی مفید خون، آزمایش کلسترول لیپوپروتئین با وزن مولکولی بالا (HDL)، کلسترول لیپوپروتئین با چگالی بالا، لیپوپروتئین با چگالی بالا
High-density lipoprotein (HDL) cholesterol, HDL-C
کد آزمایش: 207
بخش آزمایشگاه:
بیوشیمی
اطلاعات آزمایش در یک نگاه
هدف از انجام این آزمایش چیست؟

آزمایش HDL به منظور بررسی خطر ابتلا به بیماری های قلبی و گرفتگی عروق (تصلب شرایین) انجام می‌شود. این آزمایش سطح ناسالم چربی خون را ارزیابی می‌کند.

چه زمانی این تست درخواست می‌ شود؟

آزمایش HDL در دو حالت کلی زیر درخواست می‌شود:

غربالگری

  • در بزرگسالان:
    • افرادی که در خطر ابتلا به بیماری قلبی نیستند و علائمی ندارد، به عنوان یکی از آزمایش های چکاپ دوره ای (هر ۴ تا ۶ سال یکبار) انجام می‌شود
    • افرادی که در خطر ابتلا به بیماری های قلبی هستند (در آزمایش‌های قبل سطح کلسترول آن‌ها بالا بوده است)، با توجه به نظر پزشک در فواصل زمانی مشخص انجام می‌شود
  • در کودکان، نوجوانان و جوانان:
    • افرادی که در خطر بیماری‌های قلبی نیستند، حداقل یک بار در سنین ۹ تا ۱۱ سالگی و بار دیگر در سنین ۱۷ تا ۲۱ سالگی انجام می‌شود
    • کودکانی که در خطر ابتلا به بیماری های قلبی هستند، باید در سنین بین ۲ تا ۸ انجام شود (انجام HDL برای کودکان زیر ۲ سال امکان پذیر نیست)
    • جوانانی که در خطر ابتلا به بیماری های قلبی هستند، باید زودتر از سنین بزرگسالانی آغاز و در فواصل زمانی مشخص تکرار شود

نظارت

  • زمانی که عوامل خطرزا بیماری های قلبی در فرد بروز پیدا می‌کند
  • هنگامی که دیگر آزمایش های مرتبط با چربی فرد میزان خطرزا را نمایش می‌دهند
  • زمانی که فرد تحت درمان تنظیم سطح چربی می‌باشد

چه نمونه های برای این تست گرفته میشود؟

نمونه خون از رگ بازو

شرایط لازم برای انجام آزمایش چیست؟

- ناشتا بودن فرد الزامی است و نباید از ۸ تا ۱۲ ساعت قبل از آزمایش چیزی به جز آب خورده باشد
- در صورت استفاده از داروهای کاهش دهنده چربی خون لازم است که در مورد قطع مصرف یا ادامه آن در روزهای قبل از آزمایش با پزشک مشورت شود

دسته بندی آزمایش بیوشیمی
مشخصات نمونه سرم یا پلاسما هپارینه/ EDTA
ماندگاری در دمای اتاق ۲۴ ساعت
ماندگاری در یخچال ۱ هفته
ماندگاری در فریزر ۱ ماه
متدولوژی

محلول‌سازی دترجنت/ آنزیماتیک (Detergent Solubilization/ Enzymatic)

حداقل میزان نمونه ۰/۵ تا ۲ میلی‌لیتر
دستورالعمل نمونه گیری

سرم:

  • ضدعفونی نمودن سطح پوست بیمار در محل نمونه‌گیری قبل از انجام نمونه‌گیری
  • تهیه نمونه خون از ورید بازو
  • استفاده از لوله‌های مخصوص سرم 
  • ثبت مشخصات بیمار به طور صحیح و خوانا بر روی لوله آزمایش هر فرد قبل از انجام نمونه‌گیری (نام، تاریخ نمونه‌گیری و نوع آزمایش)
  • انتقال نمونه خون به درون لوله‌ها در کوتاه‌ترین زمان ممکن، به آرامی و از کنار لوله آزمایش برای جلوگیری از همولیز و لیپمیک شدن نمونه خون
  • اطمینان از محکم بسته شدن درب لوله‌ها  
  • قرار دادن لوله‌های حاوی نمونه خون بصورت عمودی و بی‌حرکت جهت جدا کردن سرم 
  • جدا کردن سرم در صورت طولانی شدن زمان انتقال نمونه خون به آزمایشگاه
  • نگهداری صحیح نمونه تا زمان انتقال به آزمایشگاه بر اساس دستورالعمل شرایط نگهداری نمونه 
  • اجتناب از فریز کردن نمونه های خون 
  • انتقال نمونه‌ها به آزمایشگاه در شرایط استاندارد، با بسته بندی محکم و در کنار یخ خشک
شرایط رد نمونه

سرم:

  • ناخوانا بودن مشخصات بيمار (نام، تاریخ نمونه‌گیری و نوع آزمایش)
  • عدم تطابق برگه درخواست آزمايش با نوع نمونه و مشخصات آن
  • جمع‌آوری نمونه در ظروف نامناسب
  • کافی نبودن حجم نمونه
  • نشت نمونه به خارج از لوله آزمایش یا ظرف 
  • استفاده از لوله نامناسب جمع آوری نمونه
  • نمونه های خون فریز شده
  • وجود همولیز در نمونه
  • طولانی شدن زمان ارسال نمونه به آزمایشگاه بدون در نظر گرفتن شرایط نگهداری نمونه
  • نگهداری و انتقال نمونه در شرایط و دمای نامناسب
۱ روز کاری (۲۴ ساعت پس از تحویل نمونه به آزمایشگاه)

محدوده مرجع در جواب آزمایش HDL، رنج نرمال برای هر فرد سالم را نمایش می‌دهد. مقادیر خارج از این محدوده می‌تواند نشان دهنده مشکلات احتمالی و یا بیماری در فرد باشد. لازم به ذکر است محدوده مرجع در برگه جواب آزمایش آزمایشگاه‌های مختلف ممکن است متفاوت باشد. این تفاوت ناشی از تجهیزات آزمایشگاهی و یا روش‌های مختلف انجام تست است. لذا حتماً برای تفسیر جواب آزمایش HDL خود با پزشک معالج مشورت کنید.
محدوده مرجع ذکر شده در این سایت بر اساس یک روش آزمایشگاهی بوده و صرفاً جهت اطلاع می‌باشد.

نتیجه آزمایش کلسترول لیپوپروتئین با چگالی بالا (HDL) با توجه به سن و جنس فرد تفسیر می‌شود و بر اساس واحدهای  میلی‌گرم بر دسی‌لیتر (mg/dL) یا میلی‌مول بر لیتر (mmol/L) گزارش می‌گردد. در جدول‌های زیر خلاصه‌ای از تفسیر بالینی نتایج مختلف این تست نشان داده شده است.

 

سن

جنسیت

تشخیص بالینی احتمالی 

محدوده مرجع

کودکان، نوجوانان

(۲ تا ۱۸ سال)

-

سطح پائین، افزایش خطر

کمتر از mg/dLز۴۰

(mmol/Lز۱/۰۴)

حد مرزی

mg/dLز۴۵ - ۴۰

(mmol/Lز۱/۱۷ - ۱/۰۴)

قابل قبول

بیشتر از mg/dLز۴۵

(mmol/Lز۱/۱۷)

بزرگسالان

(۱۹ سال به بالا)

زن

سطح پائین، افزایش خطر

کمتر از mg/dLز۵۰

(mmol/Lز۱/۳)

سطح متوسط، خطر متوسط

mg/dLز۵۹ - ۵۰

(mmol/Lز۱/۵ - ۱/۳)

سطح بالا، خطر کمتر از متوسط

بیشتر از mg/dLز۶۰

(mmol/Lز۱/۵۵)

مرد

سطح پائین، افزایش خطر

کمتر از mg/dLز۴۰

(mmol/Lز۱/۰)

سطح متوسط، خطر متوسط

mg/dLز۵۰ - ۴۰

(mmol/Lز۱/۳ - ۱/۰)

سطح بالا، خطر کمتر از متوسط

بیشتر از mg/dLز۶۰

(mmol/Lز۱/۵۵)

 


بیشتر بخوانید: چگونه جواب آزمایش را بخوانیم و تفسیر کنیم؟


چه چیزهای در این تست بررسی میشوند؟

لیپوپروتئین با چگالی بالا (کلسترول HDL ،HDL-C) یکی از انواع لیپوپروتئین هایی بدن انسان است. این ماده از پروتئین و چربی تشکیل می‌شود. HDL-C ماده مفیدی است زیرا کلسترول اضافی بدن را جذب کرده و آن را به کبد می‌برد. سپس این کلسترول در کبد به منظور سوخت و ساز مورد استفاده قرار می‌گیرد. از این رو HDL اغلب "کلسترول خوب" نامیده می‌شود. 
مقادیر بالای کلسترول با گرفتگی عروق (تصلب شرایین) و بیماری های قلبی در ارتباط است. وقتی سطح کلسترول در خون افزایش یابد و به مقدار کافی توسط HDL برداشته نشود، ممکن است در دیواره رگ های خونی رسوب کند. این رسوبات که پلاک نامیده می‌شوند، می‌توانند تجمع یابند و باعث سفت شدن دیواره رگ ها شوند. تجمع پلاک ها با گذشت زمان ممکن است دهانه رگ های خونی را باریک کرده و جریان خون را دچار مشکل کند.
سطوح بالای HDL-C خون معمولاً با کاهش خطر ایجاد پلاک همراه است و خطر حمله قلبی یا سکته را کاهش می‌دهد.
عوامل اصلی که فرد را در خطر ابتلا به بیماری های قلبی قرار می‌دهد عبارتند از:

  • کشیدن سیگار
  • اضافه وزن یا چاقی
  • رژیم غذایی ناسالم
  • فعالیت بدنی کم
  • سن (مردان دارای ۴۵ سال به بالا یا زنان ۵۵ ساله و بالاتر)
  • فشار خون بالا (فشار خون ۱۴۰/۹۰ یا بالاتر، مصرف داروهای فشار خون بالا)
  • سابقه خانوادگی بیماری قلبی زودرس (بیماری قلبی در یکی از اعضای خانواده، مرد زیر ۵۵ سال یا زن کمتر از ۶۵ سال)
  • سابقه ابتلا به بیماری قلبی یا حمله قلبی در گذشته
  • دیابت یا داشتن شرایط پیش دیابتیک

آزمایش HDL میزان لیپوپروتئین با چگالی بالا ( HDL-C) خون را اندازه‌گیری می‌کند. این آزمایش به عنوان بخشی از پنل چربی و به منظور بررسی سطح ناسالم چربی بدن انجام می‌شود. براساس نتایج HDL خطر ابتلا به بیماری قلبی مشخص شده و با توجه به وضعیت سلامت فرد (از نظر خطر متوسط ​​یا پر خطر برای ابتلا به بیماری قلبی) در مورد روش درمان او تصمیم‌گیری می‌شود. 
آزمایش‌های دیگری که در پنل چربی انجام می‌شوند معمولاً شامل کلسترول تام، لیپوپروتئین با چگالی پایین کلسترول (LDL-C) و تری گلیسیرید می‌باشند.
نتایج پنل چربی با توجه به سایر عوامل خطر شناخته شده بیماری قلبی تفسیر می‌شوند تا بتوان با توجه به شرایط فرد یک برنامه درمانی مناسب برای او تعیین کرد و پیگیری‌های لازم را در جهت بررسی روند پیشرفت درمان انجام داد. گزینه‌های درمانی هر فرد بسته به نتایج آزمایش های پنل چربی و سایر عوامل خطر، ممکن است شامل تغییر در سبک زندگی مانند رژیم غذایی مناسب، ترک سیگار یا الکل، ورزش کردن و مصرف داروهای کاهش دهنده سطح چربی باشد. استاتین ها از انواع داروهای ضد چربی هستند که به منظور کاهش سطح چربی خون تجویز می‌شوند.
علاوه بر این، تست HDL ممکن است به عنوان بخشی از یک پنل چربی برای نظارت بر روش درمان و تاثیر آن بر کاهش سطح کلسترول مفید استفاده شود.

سوالات متداول

به طور کلی، سطح چربی سالم به حفظ سیستم قلبی عروقی سالم و کاهش خطر حمله قلبی یا سکته مغزی کمک می کند. پزشک نتایج HDL-C و سایر آزمایش های پنل چربی شما را و به همراه سایر عوامل افزایش دهنده احتمال ابتلا به بیماری قلبی، در نظر می‌گیرد. در نهایت پزشک نتیجه‌گیری می‌کند که آیا درمان ضروری است یا خیر و در صورت نیاز، کدام روش درمان برای کاهش خطر ابتلا به بیماری های قلبی بهترین گزینه است.

خیر، سازمان‌های بهداشت بر اساس خطر ابتلا شما به بیماری قلبی عروقی (CVD) که بر اساس سن ، وزن، فشار خون، سیگار کشیدن، دیابت و سایر عوامل مشخص می‌شود، در جهت درمان چربی خون توصیه‌های مختلفی داشته است. از این رو درمان چربی خون افراد مختلف ممکن است متفاوت باشد و شامل موارد گوناگونی شود.

بله. اگر سن شما ۴۰ تا ۷۵ سال است و بیماری قلبی ندارید، انجمن قلب آمریکا توصیه می‌کند که میزان خطر ابتلا شما به بیماری های قلبی در طی ۱۰ سال آینده پیش بینی و مشخص شود. از این رو فاکتورهای زیادی از جمله سطح کلسترول تام، LDL-C ،HDL-C، سن، جنسیت، نژاد، فشار خون، دیابت و مصرف سیگار در این بررسی در نظر گرفته می‌شود.

بعضی از آزمایشگاه‌ها نسبت کلسترول تام به کلسترول HDL (نسبت کلسترول) را گزارش می‌دهند. این نسبت با تقسیم مقدار کلسترول کل بر کلسترول HDL بدست می‌آید. به عنوان مثال، اگر مقدار کلسترول کل شما ۲۰۰ میلی‌گرم در دسی‌لیتر و سطح کلسترول HDL برابر با ۵۰ میلی‌گرم در دسی‌لیتر باشد، این نسبت ۴ (۴:۱) بیان می‌شود. همچنین نسبت مطلوب زیر ۵ (۵:۱) و نسبت بهینه ۳/۵ (۳/۵:۱) می‌باشد. استفاده از نتایج كلسترول تام خون و كلسترول HDL بطور مستقل (بدون در نظر گرفتن نسبت آن‌ها به هم) مفیدتر است زیرا با استفاده از آن‌ها خطر ابتلا به بیماری های قلبی را بهتر می‌توان پیش بینی کرد و روش درمان مناسب تری برای بیماران مشخص نمود.

برای درمان سطح پایین HDL معمولاً هدف درمان با دارو نیست. با وجود آنکه برخی از داروهایی که برای کاهش LDL-C استفاده می‌شوند توانایی افزایش سطح HDL-C را دارند، اما معمولا این داروها برای تنظیم سطح HDL-C تجویز نمی‌شوند. با این وجود، ممکن است به شما توصیه شود سبک زندگی خود را در برخی موارد تغییر دهید تا سطح این ماده در بدن شما افزایش پیدا کند. از آنجا که سیگار کشیدن می‌تواند سبب کاهش سطح HDL-C شود، ترک سیگار و همچنین ورزش کردن روش‌های خوبی برای افزایش میزان این ماده می‌باشد.
ddd
تهران، میدان ونک ، خیابان برزیل شرقی ، خیابان شمس لاهیجانی، پلاک 23 ، مجتمع اداری رویال ونک ، طبقه دوم
ddd
info@colifelabs.com