آزمایشات و تست ھا کولایف

آزمایش فاکتور روماتوئید - Rheumatoid Factor (RF)

نام های دیگر آزمایش: RF، Rheumatoid Arthritis Factor، RA
کد آزمایش: 322
بخش آزمایشگاه:
بیوشیمی
اطلاعات آزمایش در یک نگاه
هدف از انجام این آزمایش چیست؟

آزمایش فاکتور روماتوئید (RF) یا آزمایش روماتیسم به منظور تشخیص بیماری آرتریت روماتوئید (RA)، به همراه سایر تست‌های آزمایشگاهی و تصویربرداری درخواست داده می‌شود. همچنین با استفاده از نتایج آزمایش RF می‌توان آرتریت روماتوئید را از سایر اشکال آرتروز یا سایر شرایطی که باعث بروز چنین علائمی می‌شوند، تشخیص داد.

چه زمانی این تست درخواست می‌ شود؟

آزمایش RF ممکن است زمانی انجام شود که فرد دارای علائم و نشانه‌های روماتوئید فاکتور باشد. این علائم گاهی شامل موارد زیر است:

  • درد، گرما، تورم و سفتی مفاصل در صبح
  • گره‌های زیر پوستی
  • مشاهده کپسول‌های متورم مفصل، غضروف و استخوان‌های آسیب‌دیده در نتایج تصویربرداری اشعه ایکس (در صورت پیشرفت بیماری)

در صورتی که علی رغم مشاهده علائم آرتریت نتیجه تست RF فرد منفی باشد، این آزمایش مجدداً تکرار خواهد شد.
 

چه نمونه های برای این تست گرفته میشود؟

نمونه خون از رگ بازو

شرایط لازم برای انجام آزمایش چیست؟

نیاز به آمادگی خاص و ناشتا بودن قبل از آزمایش نیست.

دسته بندی آزمایش بیوشیمی
مشخصات نمونه سرم یا پلاسما هپارینه
ماندگاری در دمای اتاق ۲۴ ساعت
ماندگاری در یخچال ۱ هفته
ماندگاری در فریزر ۱ ماه
متدولوژی

ایمونو توربیدیتی کمی (Quantitative Immunoturbidimetry)

حداقل میزان نمونه ۰/۵ تا ۲ میلی‌لیتر
دستورالعمل نمونه گیری

سرم:

  • ضدعفونی نمودن سطح پوست بیمار در محل نمونه‌گیری قبل از انجام نمونه‌گیری
  • تهیه نمونه خون از رگ بازو
  • استفاده از لوله‌های مخصوص سرم
  • ثبت مشخصات بیمار به طور صحیح و خوانا بر روی لوله آزمایش هر فرد قبل از انجام نمونه‌گیری (نام، تاریخ نمونه‌گیری و نوع آزمایش)
  • انتقال نمونه خون به درون لوله‌ها در کوتاه‌ترین زمان ممکن، به آرامی و از کنار لوله آزمایش برای جلوگیری از همولیز و لیپمیک شدن نمونه خون
  • اطمینان از محکم بسته‌شدن درب لوله‌ها  
  • قرار دادن لوله‌های حاوی نمونه خون به طور عمودی و بی‌حرکت جهت جدا کردن سرم
  • نگهداری صحیح نمونه خون کامل تا زمان انتقال به آزمایشگاه بر اساس دستورالعمل شرایط نگهداری نمونه
  • اجتناب از فریز کردن نمونه‌های خون 
  • انتقال نمونه‌ها به آزمایشگاه در شرایط استاندارد، با بسته‌بندی محکم و در کنار یخ خشک
شرایط رد نمونه

سرم:

  • ناخوانا بودن مشخصات بيمار (نام، تاریخ نمونه‌گیری و نوع آزمایش)
  • عدم تطابق برگه درخواست آزمايش با نوع نمونه و مشخصات آن
  • جمع‌آوری نمونه در ظروف نامناسب
  • کافی نبودن حجم نمونه
  • نشت نمونه به خارج از لوله آزمایش یا ظرف
  • استفاده از لوله نامناسب جمع‌آوری نمونه
  • نمونه‌های خون فریز شده
  • وجود لخته یا همولیز در نمونه
  • طولانی شدن زمان ارسال نمونه به آزمایشگاه بدون در نظر گرفتن شرایط نگهداری نمونه
  • نگهداری و انتقال نمونه در شرایط و دمای نامناسب
۱ روز کاری (۲۴ ساعت پس از تحویل نمونه به آزمایشگاه)

محدوده مرجع در جواب آزمایش RF، رنج نرمال برای هر فرد سالم را نمایش می‌دهد. مقادیر خارج از این محدوده می‌تواند نشان دهنده مشکلات احتمالی و یا بیماری در فرد باشد. لازم به ذکر است محدوده مرجع در برگه جواب آزمایش آزمایشگاه‌های مختلف ممکن است متفاوت باشد. این تفاوت ناشی از تجهیزات آزمایشگاهی و یا روش‌های مختلف انجام تست است. لذا حتماً برای تفسیر جواب آزمایش فاکتور روماتوئید خود با پزشک معالج مشورت کنید.
محدوده مرجع ذکر شده در این سایت بر اساس یک روش آزمایشگاهی بوده و صرفاً جهت اطلاع می‌باشد.

نتیجه آزمایش روماتوئید باید همراه سایر تست‌های آزمایشگاهی و با توجه به علائم و سوابق بالینی فرد توسط پزشک تفسیر شود. نتیجه آزمایش RF بر حسب یونیت بر میلی‌لیتر (IU/mL) گزارش می‌شود.
 

محدوده مرجع (نرمال)

کمتر از IU/mLز۱۴


نتیجه آزمایش فاکتور روماتوئید در ۷۰ تا ۹۰ درصد از بیماران مبتلا به آرتریت روماتوئید مثبت خواهد بود، اگرچه این نتیجه دلیل قطعی بر بیمار بودن فرد نمی‌باشد. در کسانی که علائم و نشانه‌های بالینی بیماری آرتریت روماتوئید را دارند، وجود غلظت قابل توجهی از RF نشان می‌دهد که احتمالاً مبتلا آن‌های به این بیماری است. سطوح بالاتر RF معمولاً با بیماری شدیدتر و عدم موفقیت درمان ارتباط دارد.
نتیجه منفی آزمایش RF نشان‌دهنده عدم ابتلا فرد به بیماری نمی‌باشد. حدود ۲۰ درصد از افراد مبتلا به RA دارای سطح بسیار کمی از RF هستند یا RF در آن‌ها قابل تشخیص نمی‌باشد، به خصوص در مراحل اول بیماری. در این موارد، ممکن است نتیجه آزمایش آنتی بادی آنتی پپتید سیترولین سیکلیک (CCP) مثبت باشد و برای تایید RA درخواست داده شود.


بیشتر بخوانید: چگونه جواب آزمایش را بخوانیم و تفسیر کنیم؟


 

چه چیزهای در این تست بررسی میشوند؟

فاکتور روماتوئید (RF) یک آنتی بادی است (یک پروتئین ایمونوگلوبولین M یا IgM) که توسط سیستم ایمنی بدن تولید می‌شود. آنتی بادی‌های خودایمنی به بافت‌های خود فرد حمله می‌کنند و آن‌ها را به اشتباه به عنوان یک بافت "خارجی" شناسایی می‌کنند. تشخیص فاکتور روماتوئید به عنوان شاخصی در جهت تشخیص فعالیت التهابی و خودایمنی بدن مفید است. آزمایش فاکتور روماتوئید مقدار RF را در خون شناسایی و اندازه‌گیری می‌کند و ممکن است همراه با سایر آزمایشات برای کمک به تشخیص آرتریت روماتوئید (RA) استفاده شود.
بیماری آرتریت روماتوئید (RA) یک بیماری خودایمنی سیستمیک و مزمن است که موجب التهاب، درد، سفتی و تغییرات مخرب در دست‌ها، پاها و سایر مفاصل سراسر بدن می‌شود. برخی از بیماران ممکن است علائم خستگی، تب‌ و کاهش وزن را نشان دهند.
آزمایش فاکتور روماتوئید یا RF به همراه سایر تست‌های آزمایشگاهی و آزمایشات تصویربرداری (اشعه ایکس، سونوگرافی و MRI) در جهت تشخیص آرتریت روماتوئید درخواست داده می‌شود.این بیماری ممکن است برای هر شخص با هر رده سنی اتفاق بیافتد. اما معمولاً آرتریت روماتوئید در زنان در اواخر سال‌های باروری، و در مردان در سنین ۶۰ تا ۸۰ سالگی ایجاد می‌شود. بیش از ۷۰ درصد مبتلایان به RA را زنان تشکیل می‌دهند. سیر پیشرفت RA و موفقیت درمان آن در افراد مختلف متفاوت است، به طوری که ممکن است در برخی به آرامی یا به سرعت پیشرفت کند، افرادی بهبود می‌یابند و حتی در بعضی منجر به مرگ شود.
برای به حداقل رساندن عوارض آرتریت روماتوئید روش‌های درمانی متفاوتی وجود دارد که به تشخیص دقیق و زمان شروع درمان بستگی دارند. برای تشخیص بیماری آرتریت روماتوئید از فاکتور روماتوئید (RF) استفاده می‌شود. از آنجا که حساسیت و اختصاصیت RF ایده‌آل نیست، تست‌های آزمایشگاهی دیگری اغلب همراه با تست RF انجام می‌شوند. نتیجه آزمایش روماتیسم در حدود ۸۰ درصد از مبتلایان به آرتریت روماتوئید مثبت است، اما گاهی ممکن است نتیجه آزمایش افرادی که علائم بالینی این بیماری را نشان می‌دهند منفی گزارش شود.
آزمایش آنتی بادی پپتید سیترولین شده حلقوی (CCP) نیز ممکن است به همراه آزمایش RF انجام شود. زیرا مطالعات نشان داده است که آزمایش آنتی بادی CCP در مقایسه با آزمایش RF حساسیت و اختصاصیت بالاتری دارد و احتمال مثبت شدن آن در اوایل بیماری آرتریت روماتوئید بیشتر است. آزمایش‌های دیگری که ممکن است همزمان با RF یا بعد از آن در جهت تشخیص بیماری RA انجام شوند عبارتند از: 

  • شمارش کامل خون (CBC) برای کم خونی و ترومبوسیتوز
  • میزان رسوب گلبول‌های قرمز (ESR)
  • پروتئین واکنش‌پذیر Cز(CRP)
  • آنتی بادی‌های ضد هسته‌ای (ANA)
  • آنتی بادی‌های سیتوپلاسمیک آنتی‌نوتروفیل (ANCA)
  • آنالیز مایع سینوویال (مفاصل التهابی)

افزایش RF ممکن است در ۵ تا ۱۰ درصد از افراد سالم دیده شود. در افراد مسن نیز  فاکتور روماتوئید افزایش پیدا خواهد کرد، اگرچه ممکن است این افزایش بدون بروز علائم بالینی باشد. علاوه بر این افزایش سطح RF ممکن است در افرادی که مبتلا به آرتریت روماتوئید نیستند اما دچار اختلال دیگری هستند نیز گزارش شود. این اختلال‌ها می‌تواند شامل هر یک از موارد زیر باشد:

  • سندرم شوگرن
  • لوپوس اریتماتوی سیستمیک
  • عفونت‌های باکتریایی، ویروسی و انگلی (هپاتیت، سل، سفلیس و جذام)
  • برخی از سرطان‌ها
  • بیماری ریه، بیماری کبدی و بیماری کلیوی
سوالات متداول

بله. در حالی که تشخیص آرتریت روماتوئید تا حد زیادی بر اساس آزمایشات تصویربرداری انجام می‌شود، اما ممکن است برخی از علائم و نشانه‌های بیماری وجود نداشته باشد یا الگوی معمولی بیماری در تصاویر مشاهده نشود، خصوصاً در اوایل بیماری. علاوه بر این، علائم ممکن است همیشه به وضوح قابل شناسایی نباشند زیرا گاهی افراد مبتلا به RA دارای سایر اختلالات یا بیماری‌های بافت همبند مانند پدیده رینود، اسکلرودرمی، اختلالات خودایمنی تیروئید و اریتماتوز سیستمیک لوپوس هستند و علائم این اختلالات را نشان می‌دهند. در این موارد تشخیص آرتریت رومائید از بیماری‌های التهابی دیگر تنها با استناد بر نتایج تصویربرداری مشکل خواهد بود و آزمایش روماتیسم بسیار مفید می‌باشد.

بله. در صورتی که بیماری آرتریت روماتوئید یا RA درمان نشود طول عمر فرد کم می‌شود. این بیماری در عرض چند سال می‌تواند بسیاری از فعالیت‌های فرد را تحت تاثیر قرار دهد و او را بیش از حد از کار بیاندازد.

بر اساس دستورالعمل کالج روماتولوژی آمریکا (ACR) از سال ۲۰۱۰ معیارهای طبقه بندی آرتریت روماتوئید شامل آزمایش آنتی بادی پپتید سیترولینه سیکلیک(CCP) همراه با تست RF، به عنوان بخشی از معیارهای تشخیص آرتریت روماتوئید در نظر گرفته شده است. طبق ACR، آنتی بادی CCP ممکن است در حدود ۵۰ تا ۶۰ درصد از افراد مبتلا به RA در مراحل اول بیماری، از ۳ تا ۶ ماه پس از شروع علائم، تشخیص داده شود. تشخیص به موقع آرتریت روماتوئید به پزشکان اجازه می‌دهد تا درمان تهاجمی این بیماری را شروع کنند و عوارض ناشی از آن و آسیب بافتی را به حداقل برسانند.

مدت زمان انجام آزمایش روماتوئید فاکتور بستگی به آزمایشگاهی دارد که آزمایش را انجام می‌دهد. این تست در برخی از آزمایشگاه‌ها انجام می‌شود و ممکن است نمونه شما را به یک آزمایشگاه مرجع مانند کولایف ارسال نمایند. از این‌رو ممکن است ۲ تا ۳ روز طول بکشد تا نتایج آزمایش RF شما در دسترس قرار گیرد.

https://www.labtestsonline.org
https://www.aruplab.com
https://www.geisingermedicallabs.com

ddd
تهران، میدان ونک ، خیابان برزیل شرقی ، خیابان شمس لاهیجانی، پلاک 23 ، مجتمع اداری رویال ونک ، طبقه دوم
ddd
info@colifelabs.com