آزمایشات و تست ھا کولایف

آزمایش خون کرونا IgG (تشخیص سرولوژی) - SARS-CoV-2 IgG

نام های دیگر آزمایش: آزمایش سرولوژی آنتی بادی کرونا IgG، تست کووید ۱۹
Anti-SARS-CoV-2 ELISAs , Serological (Antibody) Tests for COVID-19
ویژه
کد آزمایش: 400
اطلاعات آزمایش در یک نگاه
هدف از انجام این آزمایش چیست؟

آزمایش خون کرونا IgG (تشخیص سرولوژی)  یکی از روشهای تشخیص عفونت ویروس کرونا SARS-CoV-2 یا کووید-19 (COVID-19) می‌باشد که بصورت سرولوژی و بر اساس روش الایزا انجام می‌گیرد. این روش از نظر سازمان بهداشت جهانی به عنوان یک ابزار کمکی به منظور بررسی سابقه آلودگی فرد با ویروس کووید-19،  مورد تایید می‌باشد. در حال حاضر این تست به دلیل قیمت ارزان، دسترسی راحت، مدت زمان کوتاه انجام آزمایش، نمونه‌گیری راحت، و عدم نیاز به تجهیزات آزمایشگاهی بسیار تخصصی به‌عنوان یک روش‌ رایج برای بررسی سابقه آلودگی افراد به ویروس SARS-CoV-2 به‌کار برده می‌شود. در روش سرولوژیکی الایزا، در نمونه خون افراد وجود فاکتورهای ایمنی زای ضد ویروس کووید-19 به نام آنتی بادی ارزیابی می‌شوند (آنتی بادی های اختصاصی یا ایمونوگلوبولین ام (IgM) و جی (IgG)).  آنتی‌بادی‌ها که ایمونوگلوبولین یا پادتن نیز نامیده می شوند، فاکتورهای ایمنی‌زای اختصاصی و از جنس پروتئین می باشند. وجود آنتی‌بادی در خون نشان دهنده پاسخ سیستم ایمنی فرد نسبت به عوامل عفونی مختلف می‌باشد. در افراد سالم پس از ورود ویروس-کووید-19، IgM به عنوان اولین آنتی‌بادی ضد ویروس تولید می‌شود. با گذشت زمان آنتی بادی اختصاصی‌تری به نام IgG تولید می شود. مقدار این آنتی‌بادی ها به تدریج افزایش می‌یابد و برای مدتی در خون باقی می‌ماند. بر این اساس در روش سرولوژیکی الایزا، از طریق ارزیابی وجود آنتی‌بادی‌های اختصاصی ضد ویروس کووید- 19 (تیتراسیون آنتی‌بادی‌های اختصاصی) سابقه مواجه افراد با ویروس قابل بررسی است. تفسیر نتایج حاصل از این تست باید توسط پزشک و با توجه به سوابق بالینی و اجتماعی فرد انجام گیرد. با استفاده از این تست افراد بدون علامت اما آلوده به ویروس کووید-19 که به عنوان ناقلین سالم در نظر گرفته می‌شوند،  نیز قابل شناسایی می‌باشند. انجام آزمایش خون کرونا IgG (تشخیص سرولوژی) در افرادی که سیستم ایمنی آنها دچار اختلال می باشد (افراد مبتلا به بیماری های خودایمنی یا سرطان) و یا مصرف‌کنندگان داروهای سرکوب کننده سیستم ایمنی مانند کورتون، پیشنهاد نمی شود.

چه زمانی این تست درخواست می‌ شود؟

زمان انجام آزمایش خون کرونا IgG (تشخیص سرولوژی)  بر حساسیت نتایج آن تاثیر‌گذار است. بر اساس دستورالعمل سازمان بهداشت جهانی انجام تست‌های سرولوژی IgG در جهت بررسی سابقه ابتلا فرد به عفونت SARS-CoV-2 پیشنهاد شده است.  بهترین زمان انجام تست خون کرونا به روش  الایزا SARS-CoV-2 IgG از اواخر هفته دوم تا اواسط هفته سوم پس از مواجهه فرد با عوامل پر خطر یا بروز علائم بالینی بیماری کووید-19 می‌باشد. 
در افراد سالم از دومین روز ورود ویروس کرونا به بدن، سیستم ایمنی فرد‌ برای مقابله با ویروس  فعالیت خود را از طریق تولید آنتی‌بادی‌های اختصاصی (IgM) آغاز می‌کند. با گذشت زمان و اوایل هفته دوم، علاوه بر آنکه مقدار تولید و تجمع آنتی بادی IgM ضد کووید-19 در خون افزایش می یابد، آنتی‌بادی تخصصی تری به نام IgG  نیز قابل شناسایی می‌باشند. میزان تولید IgG از هفته دوم آغاز می‌شود و در اواسط هفته سوم به حداکثر مقدار خود می‌رسد و پس از آن با کمی تنزل، در سطوح  قابل تشخیص به روش الایزا  برای مدتی در خون باقی می‌ماند (زمان دقیق آن هنوز به درستی مشخص نشده است). بنابراین بهترین زمان برای انجام تست خون کرونا IgG (تشخیص سرولوژی) از اواخر هفته دوم تا اواسط هفته سوم پس از مواجه فرد با شرایط پرخطر (مانند تماس نزدیک با افراد مبتلا به بیماری کووید-19 بدون رعایت نکات بهداشتی) می‌باشد. در بازه زمانی فوق به دلیل افزایش سطح تولید آنتی بادی IgG، تست سرولوژی آنتی بادی IgG کرونا با حساسیت بالاتری انجام می شود. در افرادی که از زمان بروز علائم اولیه بیماری کووید-19 در آنها گذشته است ( از قبیل بدن درد، سردرد، سرفه خشک و تب ) و علائم فوق در آنها همچنان به صورت پایدار باقی مانده است، انجام این تست توصیه می شود. در شرایط اپیدمیولوژیک بیماری و در میان افراد کادر درمان و مراقبین بهداشتی انجام این تست از اواخر هفته اول پس از بروز علائم نیز قابل انجام است.

چه نمونه های برای این تست گرفته میشود؟

نمونه خون وریدی از رگ بازو


شرایط لازم برای انجام آزمایش چیست؟

نمونه گیری در هر زمان از شبانه روز قابل انجام است و نیاز به ناشتا بودن فرد نمی‌باشد . نمونه‌گیری باید در مراکز بهداشتی- درمانی و با توصیه پزشک انجام شود. رعایت نکات بهداشتی در زمان نمونه‌گیری الزامی است ( قبل از انجام نمونه‌گیری باید از تمیز بودن سطح پوست فرد در محل نمونه‌گیری اطمینان حاصل شود). پوشیدن لباس مناسب با گشادی آستین کافی جهت تسهیل در روند نمونه گیری توصیه می شود.


دسته بندی آزمایش سرولوژی (الایزا)
مشخصات نمونه

 نمونه خون وریدی از رگ بازو

ماندگاری در دمای اتاق ۳۰ دقیقه
ماندگاری در یخچال ۱ تا ۵ روز
ماندگاری در فریزر ۱ ماه
متدولوژی

آزمایش خون کرونا IgG به روش سرولوژی الایزا (Enzyme Linked Immunosorbent Assays ,ELISAs) یکی از روش های تشخیص بررسی سابقه آلودگی افراد با ویروس SARS-CoV-2 می‌باشد. روش‌های سرولوژیک الایزا کووید-19 بر اساس شناسایی آنتی‌ژن‌های ویروس یا ارزیابی وجود آنتی‌بادی‌های اختصاصی ضد آنتی‌ژن‌ها و به صورت‌های کمی، نیمه‌کمی یا کیفی قابل انجام می‌باشند. ویروس SARS-CoV-2 مانند دیگر اعضای خانواده کرونا ویریده در ساختار خود دارای آنتی‌ژن‌های پروتئینی فراوان در انواع غشایی (Membrane, M)، پوسته‌ای (Enevelope,E)، نوکلئوکپسیدی (Nucleocapsid,N) و اسپیکی (Spike,S) می‌باشد. هر یک از این آنتی‌ژن‌ها به خودی خود تحریک کننده سیستم ایمنی بوده و منجر به تولید آنتی‌بادی‌های اختصاصی ضد ویروس SARS-CoV-2 در فرد می شوند. از این رو در روش‌های  سرولوژیکی الایزا با استفاده از کیت‌های تجاری و بررسی وجود آنتی‌ژن‌های ویروس یا ارزیابی آنتی بادی‌های اختصاصی ضد آنتی‌ژن‌های ویروسی در نمونه سرم یا پلاسما جدا شده از نمونه‌های خون، می‌توان وجود ویروس کووید-19 را در بدن افراد به صورت مستقیم یا غیرمستقیم مورد بررسی قرار داد.  روشی که در حال حاضر در ایران بطور رایج انجام می‌شود،  بصورت کیفی و بر اساس تست‌های سرولوژیکی الایزا غیر مستقیم  می‌باشد (Indirect ELISAs). در این روش‌ها وجود آنتی بادی‌های اختصاصی IgM و IgG ضد ویروس SARS-CoV-2 در نمونه های سرم یا پلاسما بطور کیفی بررسی می‌شود. این روش از سوی سازمان‌ بهداشت جهانی و مرکز کنترل و پیشگیری بیماری های عفونی به عنوان یک ابزار کمکی برای تشخیص بیماری کووید-19 پیشنهاد شده‌ است و نتایج حاصل از آن نمی‌تواند به تنهایی برای تایید قطعی ابتلای فرد به بیماری کووید-19 کافی باشد. جهت تفسیر نتایج تست‌های سرولوژیکی الایزا، در نظر گرفتن سوابق بالینی و رفتارهای اجتماعی فرد و شرایط اپیدمیولوژیک جامعه ضروری می‌باشد. در حال حاضر  این تست‌های سرولوژیک کووید-19 با استفاده از کیت‌های تجاری الایزا انجام می‌شود. این کیت ها بر اساس نوع آنتی‌بادی هدف در دو نوع SARS-CoV-2 IgM و SARS-CoV-2 IgG موجود می‌باشند. محتویات کیت‌های سرولوژیک الایزا غیر مستقیم عبارتند از: پلیت‌های چاهک دار مخصوص الایزا، آنتی آنتی بادی‌های انسانی نشاندار شده با آنزیم (آنتی‌بادی ثانویه)، محلول رنگ‌زا  (کروموژن) و محلول متوقف‌کننده واکنش رنگی. در کیت‌های الایزا  غیر مستقیم کف چاهک‌های پلیت‌‌ هر کیت با یکی از آنتي ژن‌هاي اختصاصی ویروس SARS-CoV-2 پوشانده شده است (Coating). در آزمایش الایزا، در ابتدا بخش سرم یا پلاسما از نمونه‌های خون جدا می‌شود، سپس نمونه‌های سرم یا پلاسما رقيق شده و به داخل چاهك‌ها ريخته مي شوند و برای مدت زمان مشخصی در دمای مناسب انکوبه می‌شوند. در صورت وجود آنتي‌بادي‌های اختصاصی ضد آنتي ژن SARS-CoV-2 در نمونه بیمار، آنتي بادي های فرد به آنتي ژن هاي ویروسی  کوت شده در كف چاهك‌ها متصل مي‌شوند. پس از شستشو چاهک ‌ها، آنتي بادي ثانویه ای به نام آنتی- آنتی‌بادی انسانی (Anti-human antibody, Secondary antibody)  اضافه می‌شود. آنتی‌بادی‌های ثانویه بر اساس شکل ساختاری خود قادر به اتصال به آنتی‌بادی های تولید شده انسانی ضد عوامل عفونی از جمله SARS-CoV-2 می‌باشند. علاوه بر این، در بخش انتهایی و آزاد خود از طریق آنزیم‌های تجزیه کننده ترکیبات کروموژن مانند آنزيم Horseradish peroxidase یا HRP نشان دار شده اند. بر این اساس در صورت وجود آنتي بادي هاي ضد ویروسی کووید-19 در نمونه سرم افراد و اتصال آنها به آنتی‌ژن‌های ویروسی تعبیه شده در کف چاهک‌های پلیت، آنتي آنتی‌بادی‌های انسانی نشاندار شده (آنتی‌بادی ثانویه) نيز به آنها متصل مي گردند. پس از انکوباسیون و شستشوی مجدد پلیت، محلول کروموژن به داخل چاهك‌ها اضافه می‌شود. در صورتی که اتصالات آنتی‌ژن-آنتی‌بادی و آنتی‌بادی-آنتی‌ بادی ثانویه برقرار شده باشند، محلول کروموژن توسط آنزیم موجود بر سطح آنتی بادی ثانویه تجزیه شده و ایجاد رنگ می‌نماید. شدت رنگ حاصل، متناسب با كمپلكس ايمني تشكيل شده در چاهك‌ها و مدت زمان انکوباسیون می‌باشد. در مرحله آخر با افزودن محلول متوقف كننده واكنش رنگی به چاهک‌ها، تجزیه محلول کروموژن توسط آنزیم متوقف شده و رنگ حاصل از کروموژن به رنگ دیگر با جذب نوري بهتر، در طول موج معین و قابل اندازه گیری برای خوانش توسط دستگاه الایزا ریدر تبدیل می‌شود. در نهایت بر اساس اندازه گیری میزان جذب نوری حاصل از کمپلکس ایمنی تشکیل شده مقادیر کیفی آنتی‌بادی های اختصاصی ضد SARS-CoV-2  موجود در هر یک از نمونه ها بطور غیر مستقیم گزارش می شود. به این عمل در اصطلاح تیتراسیون آنتی بادی گفته می‌شود. بر اساس کیت های تجاری سرولوژیکی الایزا SARS-CoV-2 موجود در کشور و بر اساس تیتراسیون هر یک از آنتی بادی‌های اختصاصی ضد ویروس کووید-19 با استفاده از هر کیت تنها یکی از انواع آنتی‌بادیهای اختصاصی  SARS-CoV-2IgM  یا SARS-CoV-2 IgG قابل شناسایی می‌باشند. از این رو، تیتراسیون هدفمند هر یک از آنتی بادی اختصاصی ضد کووید-19 توسط پزشک و با توجه به سوابق بالینی، رفتارهای اجتماعی، شرایط کاری و اپیدمیولوژیک جامعه فرد تعیین می‌شود. بطور معمول و بر اساس پروتکل‌های تشخیص بیماری های عفونی،  در صورتی که زمان مراجعه بیمار دو هفته پس از بروز علائم بیماری کووید-19 یا مواجهه با عوامل خطر ساز باشد، تیتراسیون SARS-CoV-2 IgG توصیه شده است.  از آنجایی که آنتی بادی IgG ضد کووید-19 در خون افراد آلوده پس از گذشت چهل روز نیز به خوبی قابل تشخیص است ، انجام تست الایزا SARA-CoV-2 IgG تا چندین هفته پس از بروز علائم اولیه بیماری کووید-19 به منظور بررسی سابقه آلودگی افراد مشکوک قابل انجام است. با این وجود نتایج حاصل از بعضی از مطالعات گزارشاتی متناقض با دستورات اجرایی فوق داشته‌اند. سازمان بهداشت جهانی در این رابطه اعلام کرده است که سروکانورژن آنتی بادی های IgM و IgG در همه مبتلایان به بیماری کووید-19 از الگوی مشخصی پیروی نمی‌کند و اگرچه در اغلب افراد  سروکانورژن IgM زودتر از IgG می باشد، اما مواردی از سروکانورژن همزمان هر دو نوع آنتی بادی با یکدیگر و یا سروکانورژن زودتر IgG نسبت به IgM نیز مشاهده شده است. برهمین اساس انجام تست های سرولوژی الایزا کووید-19 در دو نوبت و در دوبازه زمانی متفاوت پیشنهاد شده است. تیتراسیون SARS-CoV-2 IgG برای کارکنان خدمات درمان و یا در جوامعی که بیماری کووید-19 به صورت اپیدمیک در آمده است ، با حساسیت بالا قابل انجام می باشد. در مراقبین بهداشت نتایج تست SARS-CoV-2 IgG به تنهایی می‌تواند قابل اعتماد باشد.  

حداقل میزان نمونه ۲ تا ۵ میلی لیتر
دستورالعمل نمونه گیری

رعایت تمام نکات بهداشتی از سوی فرد نمونه گیرنده به منظور جلوگیری از احتمال انتقال ویروس کووید-19 به وی از طریق قطرات و ترشحات تنفسی و یا خون بیمار ضروری می باشد (پوشیدن ماسک، دستکش مناسب، عینک محافظ و …). قبل از انجام نمونه گیری  ضدعفونی کردن سطح پوست بیمار در محل نمونه گیری لازم است. نمونه های خون گرفته شده از افراد باید به درون لوله های مخصوص جدا کننده سرم ( Serum Separator Tube, SST) یا پلاسما (حاوی مواد ضد انعقاد خون مثل ژل و K2EDTA یا هپارین) ریخته شود. به منظور افزایش دقت و حساسیت تست، تا حد امکان از قرار دادن بدون پوشش لوله‌های مخصوص نمونه گیری در فضای باز و در معرض تماس با افراد متفرقه و یا در مسیر رفت و آمد خودداری شود. قبل از انجام نمونه گیری لوله آزمایش هر فرد به دقت و به طور صحیح نام‌گذاری شود و تاریخ روز نمونه‌گیری بر روی آن ذکر گردد. پس از باز کردن درب لوله آزمایش در کوتاه ترین زمان ممکن نمونه خون گرفته شده به درون آن ریخته شود. از محکم بسته شدن درب لوله ها اطمینان حاصل شود. برای جلوگیری از همولیز و لیپمیک شدن نمونه خون گرفته شده، انتقال خون به درون لوله های آزمایش به آرامی و از کنار لوله صورت گیرد. حداکثر ۳۰ دقیقه پس از نمونه گیری، با توجه به زمان ارسال نمونه‌ها به آزمایشگاه و زمان انجام آزمایش، نمونه ها به درون یخچال یا فریزر انتقال داده شوند. از فریز و دفریز کردن مداوم نمونه ها (Freeze-thaw) خودداری شود.  انتقال نمونه ها به آزمایشگاه در شرایط استاندارد،  با بسته بندی محکم  و در صورت امکان در کنار یخ خشک انجام گیرد. 

شرایط رد نمونه
  • کافی نبودن حجم نمونه خون
  • از بودن یا خوب بسته نبودن درب لوله آزمایش حاوی نمونه
  • ناخوانا و یا نامشخص بودن اطلاعات مندرج بر روی لوله آزمایش ( نام بیمار و تاریخ نمونه گیری)
  • همولیز و لیپمیک بودن نمونه خون
  • عدم رعایت شرایط دمایی نگهداری نمونه از زمان نمونه گیری تا زمان تحویل به آزمایشگاه
  • طولانی شدن فاصله زمانی نمونه گیری تا زمان تحویل به آزمایشگاه
  • انتقال نمونه به آزمایشگاه در شرایط غیر استاندارد

زمان گزارش جواب آزمایش به بیمار ۴۸ ساعت پس از تحویل نمونه به آزمایشگاه می‌باشد.


مدت زمان آلودگی فرد به ویروس  SARS-CoV-2، شدت بیماری کووید-19 و شرایط سیستم ایمنی بیمار بر نتایج تست های سرولوژی تاثیر بسیار دارند. تفسیر نتایج حاصل از این تست باید توسط پزشک و با توجه به سوابق پزشکی و اجتماعی فرد صورت گیرد، این موارد عبارتند از: سن، سابقه مواجهه با عوامل عفونی ( تماس نزدیک با بیماران مبتلا به کووید-19 و یا اشیاء و سطوح مشکوک، رفت و آمد در مراکز آلوده مثل بیمارستانها، و یا استفاده از سیستم های حمل و نقل عمومی)، تاریخچه بالینی فرد از نظر سابقه ابتلا به بیماری‌های زمینه‌ای (به خصوص دیابت) و بیماری‌های نقص سیستم ایمنی (سرطان، ایدز، بیماری‌های خود ایمن)، سابقه مصرف دارو (مانند کورتون)، زمان نمونه‌گیری، نوع تغذیه، و شرایط اپیدمیولوژیک جامعه.  

با وجود آنکه مثبت شدن نتایج تست سرولوِژی و تیتراسیون مثبت آنتی‌بادی‌های IgG نشان دهنده سابقه آلودگی فرد با ویروس کرونا می‌باشد اما نمی‌تواند به تنهایی وجود عفونت فعال یا ناقل بودن او را مشخص نماید. از این رو انجام تست های الایزا SARS-CoV-2 IgM و تست مولکولی RT-PCR برای اطمینان از وجود عفونت فعال کووید-19 در فرد پیشنهاد می‌شود. تا به امروز شواهدی مبنی بر ایمن شدن افراد بهبود یافته از بیماری کووید-19 به دست نیامده است و نتایج مثبت تشخیص آنتی بادی IgG در خون نمی‌تواند تایید کننده بوجود آمدن ایمنی بر علیه SARS-CoV-2 باشد. در اغلب بیماری‌های عفونی تشخیص IgG اختصاصی در خون نشان دهنده بوجود آمدن ایمنی و مصون شدن فرد در مقابل بیماری مورد نظر می‌باشد. در این شرایط تا زمان  تشخیص IgG در خون، افراد نسبت به ابتلای مجدد به آن بیماری ایمن هستند. این مسئله در ارتباط با بیماری کووید-19 هنوز به اثبات نرسیده است و به خوبی مشخص نشده است که آنتی بادی IgG ضد کووید-19  تا چه مدت در خون افراد باقی می ماند و آیا می‌تواند ایمن شدن افراد را در مقابل ابتلای مجدد به بیماری کووید -19 تضمین کند یا خیر. باید توجه داشت که افزایش سطح آنتی‌بادی اختصاصی IgG ضد کووید-19 نمی تواند تایید کننده بهبودی فرد باشد و تنها تحریک و فعال شدن سیستم ایمنی او را برای مقابله با ویروس نشان می‌دهد. در مواردی که فرد سابقه ابتلا به عفونت‌های ویروسی دیگر همچون بیماری‌های ناشی از کرونا ویروس‌های انسانی دیگر را داشته باشد (مانند ویروس های HCoV-HKU1، HCoV-OC43   HCoV-NL63 و  HCoV-229E)، اختصاصیت تست سرولوژی SARS-CoV-2 کاهش یافته و امکان گزارش جواب‌های مثبت کاذب به دلیل بروز واکنش های متقاطع وجود دارد. با این وجود تا به امروز گزارشاتی مبنی بر جواب های مثبت کاذب تست های سرولوژی کووید-19 به علت سابقه ابتلا به عفونت‌های کرونا ویروسی فصلی مشاهده نشده است. 
از آنجایی که مثبت شدن نتایج تست سرولوژی SARS-CoV-2 IgG در افراد سالم بدون علامت نشان دهنده سابقه ابتلا آنها به بیماری کووید-19 می‌باشد،، انجام تست های تکمیلی الایزا SARS-CoV-2 IgM و مولکولی RT-PCR برای بررسی وجود عفونت فعال کووید-19 یا ناقل بودن فرد پیشنهاد می‌شود. در صورت مثبت شدن نتایج تست‌های تکمیلی فوق، این افراد ملزم به رعایت تمامی نکات بهداشتی برای جلوگیری از انتشار ویروس در جامعه و آلوده نمودن  افراد دیگر می‌باشند.
باید توجه داشت که منفی شدن جواب تست سرولوژی SARS-CoV-2 IgG  نمی‌تواند دلیل بر مبتلا نبودن فرد به بیماری کووید-19 و یا بهبودی کامل او باشد. در این موارد نیز فرد می‌تواند ناقل باشد و در صورتی که سابقه مواجهه با ویروس را داشته باشد انجام آزمایش‌های مولکولی برای او پیشنهاد می شود. در افرادی که به بیماری‌های زمینه‌ای اختلالات سیستم ایمنی مبتلا می‌باشند، این امکان وجود دارد که تولید آنتی‌بادی‌های اختصاصی با تاخیر صورت گیرد و یا سطح تولید آنها به اندازه‌ای پایین باشد که از طریق روش الایزا قابل تشخیص نباشد، از این رو جواب های منفی حاصل از تست سرولوژی SARS-CoV-2 IgG  در این افراد قابل اعتماد نمی باشد و انجام دیگر آزمایش‌های تشخیصی بیماری کووید-19 همچون RT-PCR در آنها ضروری‌ است.
در افرادی که نتایج تیتراسیون آنتی بادی‌ IgG در آنها در محدوده میانی نتایج مثبت و منفی گزارش می شود و در اصطلاح مشکوک می باشند، نمونه‌گیری مجدد و تکرار تست سرولوژیک الایزا  SARA-CoV-2 IgG پس از گذشت مدت زمانی از تاریخ نمونه‌گیری اول، ضروری است.
 

چه چیزهای در این تست بررسی میشوند؟

SARS-CoV-2، عامل ویروسی بیماری حاد تنفسی کووید-19 و یکی از اعضای جدید خانواده کرونا ویروس ها می‌باشد. این ویروس از سوی سازمان بهداشت جهانی کووید-19 نامیده شده است. کرونا ویروس‌ها در سطح خود دارای ساختارهای میله ای شکل به نام اسپیک (Spike,S) می‌باشند. اسپیک‌ها از جنس ترکیبات پروتئینی و قندی (گلیکوپروتئین،Glycoprotein) بوده و پس از عبور از غشاء لیپیدی ویروس بر سطح آن قرار می‌گیرند.  اسپیک ها فاکتور اصلی اتصال ویروس کووید-19 به سلول های ریه انسان و ورود به درون آنها می باشند. ترکیبات پروتئینی دیگری نیز در ساختار غشاء (Membrane,M)ٰ، پوسته (Envelope,E)، و پوشش ماده ژنتیکی (Nucleocapsid,N) ویروس های خانواده کرونا وجود دارند. جنس و ساختار این ترکیبات در ویروس کووید-19 منجر به تحریک سیستم ایمنی انسان می‌شوند و از این رو آنتی‌ژن نامیده می‌شوند. آنتی‌ژن ‌های  ویروس SARS-CoV-2 از اهداف اصلی پاسخ‌های سیستم ایمنی افراد آلوده برای از بین بردن ویروس و مقابله با آن می‌باشند. به طور معمول، طحال به عنوان بخشی از سیستم ایمنی بدن انسان پس از مواجهه با عوامل عفونی ترکیبات پروتئینی با نام آنتی‌بادی (Antibody) یا ایمونوگلوبولین (Immunoglobulin) تولید می‌کند. آنتی بادی‌ها که به آنها پادتن نیز گفته می‌شود انواع مختلف خونی (IgM و IgG) و ترشحی (IgA) دارند و هر یک بطور اختصاصی بر علیه عوامل عفونی مختلف تولید می‌شوند. پس از  آلوده شدن فرد با عوامل عفونی، با گذشت زمان،  مقدار تولید آنتی بادی ها در خون او افزایش می‌یابد و قابل شناسایی می‌شوند، این اتفاق در اصطلاح سروکانورژن (Seroconversion) نامیده می‌شود. علاوه بر این ، با گذشت زمان  نوع آنتی بادی ها نیز تغییر می‌کند و از نوعی به نوع دیگر تبدیل می‌شود. . در تست های سرولوژی الایزا که به منظور تشخیص سابقه ابتلای افراد به  بیماری کووید-19 انجام می‌شود،  آنتی بادی های اختصاصی IgM و IgG  که بر علیه آنتی‌ژن‌های پروتئینی  ویروس تولید می‌شوند، مورد ارزیابی قرار می‌گیرند (تیتر می‌شوند). بطور معمول پس از مواجهه فرد با ویروس کووید-19، اولین آنتی‌بادی که از روز دوم بر علیه آنتی‌ژن‌های ویروس به صورت اختصاصی تولید می‌شود IgM می‌باشد. با گذشت زمان در محتوای ایمونوگلوبولینی سرمی افراد پدیده سروکانورژن اتفاق می‌افتند و علاوه بر آنکه مقدار آنتی بادی های IgM در خون افزایش می یابد و قابل شناسایی می شوند آنتی‌بادی تخصصی تر و موثرتری به نام IgG نیز بر علیه ویروس کووید-19 تولید می‌شود. اگرچه آنتی‌بادی IgM پس از گذشت هفت هفته در افراد مبتلا به کووید-19 قابل شناسایی نمی‌باشد،  اما آنتی‌بادی IgG پس از این مدت نیز در سطح قابل تیتر باقی می‌ماند. از این رو برای اطمینان از درستی نتایج حاصل از تست‌های سرولوژی SARS-CoV-2 زمان انجام آنها بسیار حائز اهمیت است. بر اساس دستورالعمل های سازمان بهداشت جهانی انجام تست های سرولوژیکی الایزا در دو نوبت و در زمان های متفاوت (نوبت اول اواخر هفته اول و نوبت دوم در طول هفته های  دوم تا چهارم پس از بروز علائم یا مواجهه با عوامل خطر ساز) پیشنهاد می شود. انجام تست های الایزا کووید-19 در این بازه های زمانی حساسیت و اختصاصیت این تست ها را بالا می برد. در اغلب بیماری های عفونی، تشخیص IgG در نمونه خون بیماران نشان دهنده پاسخ مناسب سیستم ایمنی برای از بین بردن عوامل عفونی مسبب بیماری، پیشرفت روند بهبودی، و ایمن شدن فرد در برابر ابتلای مجدد به بیماری مورد نظر می‌باشد. در بسیاری از مواردی وجود آنتی‌بادی‌های اختصاصی IgG تا سال‌ها پس از ابتلا فرد به هر یک از بیماری‌های عفونی و گاها تا پایان عمر در خون قابل تشخیص می‌باشند. این مسئله در مورد بیماری کووید-19 به اثبات نرسیده است و تشخیص IgG در نمونه خون بیمار نه تنها نمی‌تواند نشان دهنده بوجود امدن  مصونیت او در مقابل ابتلای مجدد به بیماری کووید-19 باشد، بلکه مدت زمان پایداری آن نیز در خون افراد بهبود یافته نامشخص می‌باشد. از این رو نتایج مثبت تست سرولوژیکی الایزا SARS-CoV-2 IgG تنها نشان دهنده سابقه آلوده شدن فرد به ویروس SARS-CoV-2 و پاسخ مناسب سیستم ایمنی او برای مقابله با ویروس می‌باشد. نتایج مثبت تست‌ سرولوژی IgG در کنار نتایج مثبت تست‌های الایزا SARS-CoV-2 IgM و مولکولی RT-PCR در افراد سالم بدون علامت یا بیمار نشان دهنده ناقل بودن آنها می‌باشد. براین اساس انجام تست سرولوژی الایزا  IgG برای کادر درمان توصیه می‌شود، زیرا با تایید وجود آنتی‌بادی‌ اختصاصی SARS-CoV-2 IgG در این افراد می توان سابقه آلودگی آنها را تشخیص داد. این مسئله در اتخاذ تصمیمات کادر درمان برای جلوگیری از انتشار ناخواسته ویروس کووید-19 در فضای مراقبت‌های پزشکی بسیار حائز اهمیت می باشد. نتایج منفی نیز با توجه به سوابق بالینی و اجتماعی افراد باید توسط پزشک به دقت مورد بررسی قرار گرفته شوند و نمی‌توانند دلیل قطعی برای آلوده نبودن آنها باشد.

نتایج مطالعات محققان و بررسی های بالینی نشان داده است که با استفاده از پلاسمای خون حاوی آنتی بادی های اختصاصی IgG ضد SARS-CoV-2 در افراد بهبود یافته از بیماری کووید-19، می توان افرادی را که در فاز حاد این بیماری می باشند، درمان نمود. از این رو انجام تست  SARS-CoV-2 IgG نه تنها برای بررسی سابقه آلودگی افراد به ویروس کووید-19 قابل انجام است، بلکه به عنوان یک تست غربالگری برای شناسایی اهداکنندگان پلاسما به منظور درمان بیماران مبتلا به بیماری کووید-19 و روش های پلاسما درمانی نیز مفید می باشد.  در این رابطه عدم آگاهی از مدت زمان دقیق پایداری آنتی‌بادی IgG ضد کووید-19 یک معضل بسیار اساسی از نظر محدودیت زمانی برای غربال‌گیری بیماران بهبود یافته از کووید-19 و استفاده از انتی‌بادی‌های اختصاصی آنها می‌باشد. 

https://www.assaygenie.com/sarscov2-covid19-detection-methods
https://www.assaygenie.com/antibody-seroconversion-response-in-covid19
https://apps.who.int/iris/handle/10665/331329
https://www.fda.gov/news-events/press-announcements/coronavirus-covid-19-update-serological-tests
https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/lab/serology-testing.html
https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/testing/serology-overview.html
https://www.fda.gov/medical-devices/letters-health-care-providers/important-information-use-serological-antibody-tests-covid-19-letter-health-care-providers
https://ltd.aruplab.com/Search/SearchOrderables?search=2019+Novel+Coronavirus+SARS-CoV-2
https://www.who.int/news-room/commentaries/detail/advice-on-the-use-of-point-of-care-immunodiagnostic-tests-for-covid-19
https://www.cdc.gov/anthrax/pdf/serology-collection-shipping-final-jul2016-508.pdf
 

ddd
تهران، میدان ونک ، خیابان برزیل شرقی ، خیابان شمس لاهیجانی، پلاک 23 ، مجتمع اداری رویال ونک ، طبقه دوم
ddd
info@colifelabs.com