آزمایشات و تست ھا کولایف

آزمایش آنتی بادی کرونا IgM (تشخیص سرولوژی) - SARS-CoV-2 IgM

نام های دیگر آزمایش: تست آنتی بادی کرونا، آزمایش آنتی بادی کووید ۱۹ ، آزمایش سرولوژی کرونا
SARS-CoV-2-IgM ,Serological (Antibody) Tests for COVID-19 ,Anti-SARS-CoV-2 ELISAs
ویژه
کد آزمایش: 403
بخش آزمایشگاه:
سرولوژی
اطلاعات آزمایش در یک نگاه
هدف از انجام این آزمایش چیست؟

آزمایش آنتی بادی IgM کرونا یکی از روش های تشخیص اولیه و بررسی سابقه ابتلای فرد به عفونت کووید ۱۹ (COVID-19) می باشد. با استفاده از آزمایش آنتی بادی IgM کرونا سابقه مواجهه فرد با ویروس کووید ۱۹ ( SARS-CoV-2) در یک ماه گذشته قابل بررسی است. علاوه بر این، ازطریق آزمایش IgM افراد آلوده ای که علائم بیماری کووید را نشان نمی دهند و به عنوان ناقلین سالم در نظر گرفته می شوند، قابل شناسایی هستند. انجام آزمایش سرولوژی IgM کرونا برای افرادی که سیستم ایمنی آنها دچار اختلال می باشد (افراد مبتلا به بیماری های خودایمنی یا سرطان) یا از داروهای سرکوب کننده سیستم ایمنی استفاده می کنند (مانند کورتون ها)، پیشنهاد نمی شود.
در حال حاضر این تست به دلیل قیمت ارزان، دسترسی راحت، مدت زمان کوتاه انجام آزمایش، نمونه‌گیری راحت و عدم نیاز به تجهیزات آزمایشگاهی بسیار تخصصی به‌عنوان یک روش‌ رایج برای تشخیص اولیه و بررسی سابقه آلودگی افراد به ویروس SARS-CoV-2 به‌کار برده می شود.

چه زمانی این تست درخواست می‌ شود؟

آزمایش آنتی بادی IgM کرونا چند روز پس از شروع علائم اولیه بیماری کرونا از قبیل تب، بدن درد، سردرد، سرفه خشک، تنگی نفس، ناراحتی های گوارشی و ...  درخواست داده می شود؛ به طوری که علائم فوق مداوم و پیوسته بوده و روند افزایشی داشته باشند. زمان انجام آزمایش آنتی بادی IgM کرونا بر حساسیت نتایج آن تاثیر بسیار دارد. بر اساس دستورالعمل سازمان بهداشت جهانی انجام تست آنتی بادی IgM کرونا در جهت تشخیص اولیه و یا بررسی سابقه ابتلا فرد به عفونت کووید ۱۹ در دو نوبت و در دو زمان متفاوت پیشنهاد شده است:

  • نوبت اول در اواخر هفته اول پس از بروز علائم اولیه بیماری و یا مواجهه فرد با عوامل پر خطر (مانند تماس نزدیک با افراد مبتلا به بیماری کووید ۱۹ بدون رعایت نکات بهداشتی)  
  • نوبت دوم درطول هفته دوم تا چهارم

بهترین زمان برای انجام آزمایش آنتی بادی IgM از اواخر هفته اول تا اواسط هفته سوم می باشد. در این بازه زمانی مقدار تولید آنتی بادی IgM در بدن افراد آلوده به تدریج افزایش یافته و سرانجام به حداکثر میزان خود می رسد. از این رو آزمایش آنتی بادی کرونا IgM با حساسیت و اختصاصیت بیشتری انجام می شود و نتایج حاصل از آن قابل اعتمادتر خواهد بود. باید توجه داشت که از هفته پنجم بیماری کووید مقدار IgM کاهش می یابد و نهایتاً در هفته هفتم ناپدید‌‌‌ می شود، در نتیجه حساسیت آزمایش آزمایش آنتی بادی IgM نیز کاهش می یابد. بر این اساس نتایج آزمایش IgM  دو ماه پس از آلوده شدن فرد به کووید ۱۹ ارزش بالینی قابل توجهی ندارد.

چه نمونه های برای این تست گرفته میشود؟

نمونه خون از رگ بازو

شرایط لازم برای انجام آزمایش چیست؟

قبل از تهیه نمونه خون نیاز به آمادگی خاصی نیست.

دسته بندی آزمایش سرولوژی
مشخصات نمونه سرم یا پلاسما
ماندگاری در دمای اتاق ۲۴ ساعت
ماندگاری در یخچال ۲ هفته
ماندگاری در فریزر ۱ ماه
متدولوژی

سنجش جذب ایمنی وابسته به آنزیم یا الایزا (Enzyme-Linked Immunosorbent Assay, ELISA)

حداقل میزان نمونه ۰/۵ تا ۱ میلی لیتر
دستورالعمل نمونه گیری
  • تهیه نمونه خون از رگ بازو
  • استفاده از لوله های مخصوص جدا کننده سرم یا پلاسما 
  • ثبت مشخصات بیمار به طور صحیح و خوانا بر روی لوله آزمایش هر فرد قبل از انجام نمونه گیری  (نام، تاریخ نمونه‌گیری و نوع آزمایش)
  • انتقال نمونه خون به درون لوله‌ها در کوتاه ترین زمان ممکن، به آرامی و از کنار لوله آزمایش برای جلوگیری از همولیز و لیپمیک شدن نمونه خون
  • اطمینان از محکم بسته شدن درب لوله ها 
  • قرار دادن لوله های پلاسما حاوی نمونه خون به مدت ۳ تا ۵ دقیقه بر روی میکسر و یا سر و ته کردن آرام لوله ها ۸ تا ۱۰ بار
  •  جدا نمودن سرم یا پلاسمای خون حداکثر تا ۲ساعت پس از نمونه‌گیری؛ در صورت طولانی بودن زمان ارسال نمونه خون به آزمایشگاه  
  • نگهداری صحیح نمونه های سرم و پلاسما در یخچال یا فریزر بر اساس دستورالعمل شرایط نگهداری نمونه 
  • اجتناب از فریز کردن نمونه های خون 
  •  انتقال نمونه ها به آزمایشگاه در شرایط استاندارد، با بسته بندی محکم و در صورت امکان در کنار یخ خشک
شرایط رد نمونه
  • ناخوانا بودن مشخصات بيمار (نام، تاریخ نمونه گیری و نوع آزمایش) 
  • عدم تطابق برگه درخواست آزمايش با نوع نمونه و مشخصات آن
  • کافی نبودن حجم نمونه
  • نشت نمونه به خارج از لوله آزمایش 
  • هموليز، لیپمیک و یا ایکتریک بودن نمونه (زرد بودن بیش از حد رنگ نمونه به دلیل بالا بودن مقدار بیلی روبین) 
  • طولانی شدن زمان ارسال نمونه به آزمایشگاه بدون در نظر گرفتن شرایط نگهداری نمونه
  • نگهداری و انتقال نمونه در شرایط نامناسب
     
۱ تا ۲ روز کاری (۲۴ تا ۴۸ ساعت پس از تحویل نمونه به آزمایشگاه)

محدوده مرجع مربوط به جواب آزمایش آنتی بادی‌ کرونا IgM در برگه جواب آزمایش شما وجود دارد. این رنج های نرمال معمولاً در سمت راست نتایج مندرج شده است. نتایج آزمایشات آزمایشگاهی به خودی خود معنی دار نیست. معنی آنها از مقایسه با دامنه های مرجع ناشی می شود. دامنه های مرجع مقادیر مورد انتظار برای یک فرد سالم است و در بعضی اوقات به آنها مقادیر "عادی" گفته می شود. با مقایسه نتایج آزمایش خود با مقادیر مرجع، پزشک معالج می تواند متوجه شود که آیا نتایج آزمایش شما خارج از محدوده مقادیر مورد انتظار است یا خیر. مقادیر خارج از محدوده مورد انتظار می توانند سرنخ هایی برای شناسایی شرایط یا بیماری های احتمالی فراهم آورند.
در ضمن دقت کنید محدوده مرجعی که در این سایت ارائه شده صرفا جهت اطلاع بوده و برای ارزیابی اینکه آیا نتایج شما "در حد طبیعی است" باید از دامنه آزمایشگاهی که آزمایش شما را انجام داده است استفاده کنید.

آزمایش آنتی بادی کرونا IgM باید در زمان مناسب انجام شود. نتایج آزمایش آنتی بادی کرونا IgM یک ماه پس از بروز علائم بیماری و یا مواجهه فرد با عوامل پر خطر چندان قابل اعتماد نمی باشند. نتایج این آزمایش باید توسط پزشک متخصص عفونی و با توجه به سوابق بالینی و اجتماعی او تفسیر شود. با توجه به نوع کیت های تجاری مورد استفاده محدوده مرجع نتایج آزمایش آنتی بادی کرونا IgM در آزمایشگاههای مختلف، متفاوت است. محدوده مرجع نتایج این تست در آزمایشگاه کولایف در جدول زیر آمده است: 
 

تشخیص بالینی احتمالی 

محدوده مرجع

منفی

پایین تر  از ۰/۹  (۰/۹〉)

مثبت

بالاتر از ۱/۱  ( ۱/۱〈 )

مشکوک 

۰/۹ تا ۱/۱ 

 

نتایج مثبت تست های سرولوژی آنتی بادی IgM کرونا در افراد دارای علائم بالینی می تواند به دلیل وجود عفونت فعال یا سابقه ابتلا به بیماری کووید ۱۹ باشد و در افراد سالم بدون علامت نیز می تواند ناقل بودن آن ها را نشان می دهد.  
نتایج منفی باید توسط پزشک و با توجه به سوابق بالینی و اجتماعی فرد به دقت مورد بررسی قرار گیرد و نمی توانند دلیل قطعی برای آلوده نبودن وی باشد. در برخی از موارد مانند افراد مبتلا به بیماری های خودایمنی این احتمال وجود دارد که با وجود آلوده بودن فرد به کووید ۱۹ نتیجه آزمایش آنتی بادی کرونا IgM به صورت منفی گزارش شود. از این رو لازم است که نتیجه آزمایش خود را به متخصص عفونی که آن را برای شما درخواست داده است نشان دهید.
افرادی که نتایج تیتراسیون آنتی بادی‌ IgM آن ها در محدوده میانی نتایج مثبت و منفی گزارش می شود (۰/۹ تا ۱/۱)، در اصطلاح مشکوک می باشند. در این افراد نمونه گیری مجدد و تکرار تست سرولوژی آنتی بادی کرونا IgM پس از گذشت مدت زمانی از تاریخ نمونه گیری اول، ضروری است .
باید توجه داشت که نتایج این تست تنها تحریک و فعال شدن سیستم ایمنی فرد را در مقابل ویروس کووید ۱۹ نشان می دهد و نمی تواند دلیلی بر بهبودی بیمار باشد. 

چه چیزهای در این تست بررسی میشوند؟

سارس-کووید دو (SARS-CoV-2) عامل ویروسی بیماری حاد تنفسی کووید ۱۹ و یکی از اعضای جدید خانواده کرونا ویروس ها می باشد. این ویروس از سوی سازمان بهداشت جهانی کووید ۱۹ نامیده شده است. کرونا ویروس ها در سطح خود دارای ساختارهای میله ای شکل به نام اسپیک (Spike, S) می باشند. اسپیک ها از جنس ترکیبات پروتئینی و قندی (گلیکوپروتئین، Glycoprotein) بوده و پس از عبور از غشا لیپیدی ویروس بر سطح آن قرار می گیرند. اسپیک ها فاکتور اصلی اتصال ویروس به سلول های ریه انسان و ورود به درون آن ها می باشند. ترکیبات پروتئینی دیگری نیز در ساختار غشا (Membrane, M)ٰ، پوسته (Envelope, E) و پوشش ماده ژنتیکی (Nucleocapsid, N) ویروس های خانواده کرونا وجود دارند. جنس و ساختار این ترکیبات در ویروس کووید ۱۹ منجر به تحریک سیستم ایمنی انسان می شوند و از این رو آنتی ژن نامیده می شوند. آنتی‌ژن ‌های ویروس SARS-CoV-2 از اهداف اصلی پاسخ‌ سیستم ایمنی افراد آلوده برای از بین بردن ویروس و مقابله با آن می باشند. 
به طور معمول، طحال به عنوان بخشی از سیستم ایمنی بدن انسان پس از مواجهه با عوامل عفونی ترکیبات پروتئینی با نام آنتی بادی (Antibody) یا ایمونوگلوبولین (Immunoglobulin) تولید می کند. آنتی بادی ها که به آن ها پادتن نیز گفته می شود انواع مختلف خونی (IgM و IgG) و ترشحی (IgA) دارند و هر یک بطور اختصاصی بر علیه عوامل عفونی مختلف تولید می‌شوند. پس از آلوده شدن فرد با عوامل عفونی، با گذشت زمان، مقدار تولید آنتی بادی‌ها در خون او افزایش می یابد و قابل شناسایی می شوند. علاوه بر این، در طول زمان نوع آنتی بادی ها نیز تغییر کرده و از نوعی به نوع دیگر تبدیل می شوند. در آزمایش آنتی بادی  IgM کرونا تولید آنتی بادی اختصاصی IgM بر علیه آنتی ژن های پروتئینی ویروس کووید ۱۹ مورد ارزیابی قرار می گیرند (تیتر می شوند). با استفاده از نتایج این آزمایش تشخیص اولیه ابتلای فرد به کووید ۱۹ بطور نسبی امکان پذیر است. علاوه بر این، نتایج آزمایش آنتی بادی  IgM کرونا می تواند ناقل بودن افراد بدون علامت را نیز نشان دهد.  
بطور معمول پس از مواجهه فرد با ویروس کووید ۱۹، اولین آنتی بادی که از روز دوم بر علیه آنتی ژن های ویروس به صورت اختصاصی تولید می شود IgM می باشد. اگرچه در روزهای اول پس از آلودگی مقدار IgM کم است اما از روز پنجم مقدار آن افزایش می یابد و تشخیص آن در نمونه خون بیمار و از طریق روش سرولوژیکی الایزا امکان پذیر می شود. با گذشت زمان  مقدار آنتی بادی های IgM در خون فرد  افزایش می یابد و با حساسیت بیشتری قابل شناسایی می شود. علاوه بر این، محتوای ایمونوگلوبولینی او تغییر کرده و آنتی‌بادی تخصصی‌تر و موثرتری به نام IgG نیز بر علیه ویروس کووید ۱۹ تولید می‌شود. از این رو برای اطمینان از درستی نتایج حاصل از تست های سرولوژی SARS-CoV-2 زمان انجام تست و نوع آنتی‌بادی هدف مورد بررسی بسیار حائز اهمیت است. بر اساس دستورالعمل های سازمان بهداشت جهانی انجام تست های سرولوژیکی الایزا کرونا در دو نوبت و در زمان های متفاوت پیشنهاد شده است؛ نوبت اول اواخر هفته اول و نوبت دوم در طول هفته های  دوم تا چهارم پس از بروز علائم و یا مواجهه با عوامل خطر ساز بر اساس پیشنهاد این سازمان، انجام تست های سرولوژی ویروس کووید ۱۹ (آنتی بادی IgM و IgG) در بازه های زمانی متفاوت حساسیت و اختصاصیت نتایج این آزمایش ها  را بالا می‌برد. 
مثبت شدن نتایج تست سرولوِژی و تیتراسیون مثبت آنتی بادی های IgM، می تواند نشان دهنده وجود عفونت فعال یا سابقه آلودگی اخیر فرد با ویروس SARS-CoV-2 باشد. ‌باید توجه داشت که تشخیص آنتی بادی اختصاصی IgM ضد کووید ۱۹ و بالا بودن سطح آن در نمونه خون بیمار نمی تواند تایید کننده قطعی ابتلا فرد و یا پیشرفت بهبودی وی باشد و تنها میزان تحریک و شدت پاسخ سیستم ایمنی فرد را برای مقابله با ویروس نشان می دهد. در مواردی که فرد به عفونت های کرونا ویروسی دیگری به غیر از کووید ۱۹ مبتلا باشد یا سابقه عفونت اخیر با آن ها را داشته باشد (آلودگی با ویروس های HCoV-HKU1 ،HCoV-OC43 ،HCoV-NL63 و HCoV-229E) نیز امکان مثبت شدن نتایج تست سرولوژی SARA-CoV-2 IgM وجود دارد. در این شرایط اختصاصیت نتایج آزمایش های سرولوژی کرونا کاهش یافته و به دلیل بروز واکنش های متقاطع به اشتباه مثبت گزارش می شوند (مثبت کاذب). با این وجود، تا به امروز گزارشاتی مبنی بر نتایج مثبت کاذب تست های سرولوژی کووید ۱۹ به علت سابقه ابتلا به عفونت های کرونا ویروسی فصلی مشاهده نشده است. با توجه به موارد فوق، نتایج حاصل از تست‌ سرولوژی SARA-CoV-2 IgM نمی تواند به تنهایی تائید کننده ابتلا فرد به بیماری کووید ۱۹ باشد و انجام تست‌های مولکولی RT-qPCR برای اطمینان بیشتر از نتایج آزمایش سرولوژی ‌پیشنهاد می شود.
نتایج منفی آزمایش سرولوژی IgM کرونا نیز نیز با توجه به سوابق بالینی و اجتماعی افراد باید توسط پزشک به دقت مورد بررسی قرار گرفته شوند و نمی توانند دلیل قطعی برای آلوده نبودن وی باشد.

سوالات متداول

مدت زمان آلودگی فرد به ویروس SARS-CoV-2، شدت بیماری کووید ۱۹ و شرایط سیستم ایمنی بیمار بر نتایج آزمایش آنتی بادی SARS-CoV-2 IgM تاثیر قابل توجهی دارند.

بله، تفسیر نتایج حاصل از این تست باید توسط پزشک و با توجه به سوابق پزشکی و اجتماعی شما صورت گیرد. پزشک متخصص عفونی در زمان بررسی نتیجه آزمایش آنتی بادی IgM کرونا موارد مهمی را در نظر خواهد گرفت و ممکن است که با توجه به شرایط بالینی و اجتماعی شما انجام آزمایش های تکمیلی دیگری را در جهت تشخیص قطعی بیماری کووید ۱۹ درخواست دهد.
این موارد عبارتند از:
- سن
- سابقه مواجهه با عوامل آلوده به ویروس: تماس نزدیک با بیماران مبتلا به کووید ۱۹ و یا اشیا و سطوح مشکوک، رفت و آمد در مراکز آلوده مثل بیمارستان ها، و یا استفاده از سیستم های حمل و نقل عمومی)
- سوابق بالینی فرد: سابقه ابتلا به بیماری های ویروسی عفونی دیگر، بیماری های زمینه ای (به خصوص دیابت)، نقص سیستم ایمنی (سرطان، ایدز، بیماری‌های خود ایمنی) و سابقه مصرف دارو (مانند کورتون)
- زمان نمونه‌گیری
- نوع تغذیه
- شرایط اپیدمیولوژیک جامعه

مثبت شدن نتایج تست های آنتی بادی SARS-CoV-2 IgM در افراد سالم بدون علامت می تواند نشان دهنده ناقل بودن آن ها بطور فعال باشد. افراد ناقل بدون علامت ممکن است ویروس کووید ۱۹ را از طریق قطرات تنفسی عطسه یا سرفه های گاه‌ به گاهی، ترشحات بینی، بزاق، ادرار یا مدفوع، تماس با سطوح مختلف و حتی بلند صحبت کردن یا خندیدن به دیگران انتقال دهند. بنابراین افرادی که علامت اولیه بیماری کرونا را نشان نمی دهند اما نتیجه آزمایش آنتی بادی IgM کرونا در آن ها مثبت می شود ملزم به رعایت تمامی نکات بهداشتی می باشند؛ برای جلوگیری از انتقال ویروس در میان اعضای خانواده خود و افراد دیگر جامعه.

خیر، منفی شدن جواب تست های سرولوژی کرونا و عدم تشخیص آنتی‌بادی IgM اختصاصی آن نمی تواند دلیل قطعی برای مبتلا نبودن فرد به بیماری کووید ۱۹ یا بهبودی کامل او باشد. در اینگونه موارد ممکن است فرد ناقل باشد و در صورتی که سابقه مواجهه با ویروس را داشته باشد انجام آزمایش‌ مولکولی کرونا برای او ضروری است. همچنین، در افرادی که به بیماری های زمینه ای اختلالات سیستم ایمنی مبتلا می باشند، این امکان وجود دارد که تولید آنتی‌بادی‌های اختصاصی IgM با تاخیر صورت گیرد یا سطح تولید آن ها به اندازه ای پایین باشد که از طریق روش سرولوژی الایزا قابل تشخیص نباشد. از این رو جواب های منفی حاصل از تست آنتی بادی IgM کرونا کاملاً قابل اعتماد نمی باشد و انجام آزمایش های تشخیصی دیگر همچون RT-PCR در افراد پر خطر ضروری‌ است.

https://www.who.int
 https://www.jamanetwork.com
https://www.doi.org
https://www.tandfonline.com
https://www.coronavirus.health.ny.gov
https://www.assaygenie.com
https://www.fda.gov
https://www.cdc.gov
https://www.aruplab.com

ddd
تهران، میدان ونک ، خیابان برزیل شرقی ، خیابان شمس لاهیجانی، پلاک 23 ، مجتمع اداری رویال ونک ، طبقه دوم
ddd
info@colifelabs.com