آزمایشات و تست ھا کولایف

آزمایش کلسترول - Cholesterol (Chol)

نام های دیگر آزمایش: Cholesterol Test, Blood Cholesterol, Total Cholesterol
کد آزمایش: 204
بخش آزمایشگاه:
بیوشیمی
اطلاعات آزمایش در یک نگاه
هدف از انجام این آزمایش چیست؟

آزمایش کلسترول (Cholesterol, Chol) به عنوان یک آزمایش غربالگری در جهت بررسی خطر بروز بیماری‌های قلبی و نظارت بر میزان تاثیر روش‌های درمان کاهش چربی خون انجام می‌شود. به دلیل آنکه که بالا بودن کلسترول خون با بیماری‌های گرفتگی و سخت شدن عروق خونی (تصلب شرایین یا آترواسکلروزیس)، بیماری‌های قلبی و افزایش خطر مرگ و میر ناشی از حملات قلبی مرتبط است، انجام آزمایش Chol به عنوان یک بخش معمول از مراقبت‌های بهداشتی پیشگیرانه در نظر گرفته می‌شود. 
 

چه زمانی این تست درخواست می‌ شود؟

آزمایش کلسترول با دو هدف غربالگری و نظارت از سوی پزشک معالج درخواست داده می‌شود:

  • آزمایش Chol با هدف غربالگری، در زمانی که در فرد هیچ یک از علائم و فاکتورهای خطر بیماری‌های قلبی مشاهده نمی‌شود، به عنوان بخشی از آزمایش‌‌های روتین پایش سلامت با هدف بررسی پروفایل لیپیدی (چربی) انجام می‌شود. از این رو، تست کلسترول در بالغین سالم هر ۴ تا ۶ سال انجام می‌شود. این تست در کودکان، نوجوانان و بالغین جوان بار اول در سنین ۹ تا ۱۱ سال و بار دیگر در سنین ۱۷ تا ۲۱ سال انجام می‌شود و پس از آن مانند بالغین سالم بطور متوسط هر ۵ سال توصیه می‌گردد.
  • آزمایش کلسترول با هدف پایش و نظارت، بطور منظم و در فواصل زمانی مشخص برای افراد پر خطر (سابقه خانوادگی کلسترول بالا، حمله‌های قلبی و سکته) انجام می‌شود. خطر ابتلای افراد به بیماری‌های قلبی از طریق نتایج آزمایش‌های قبلی آن‌ها مشخص می‌گردد. همچنین افرادی که به دلیل سطح نامناسب چربی خون تحت درمان می‌باشند، در این گروه قرار می‌گیرند.

انجام آزمایش کلسترول برای مردان ۴۵ تا ۶۵ سال و زنان ۵۵ تا ۶۵ سال، بطور متوسط یک بار در سال توصیه می‌شود.

چه نمونه های برای این تست گرفته میشود؟

نمونه خون از رگ بازو

شرایط لازم برای انجام آزمایش چیست؟

ناشتا بودن فرد الزامی است و نباید از ۸ تا ۱۲ ساعت قبل از آزمایش چیزی به جز آب خورده باشد.

دسته بندی آزمایش بیوشیمی
مشخصات نمونه سرم یا پلاسما EDTA
ماندگاری در دمای اتاق ۱ هفته
ماندگاری در یخچال ۱ هفته
ماندگاری در فریزر ۳ ماه
متدولوژی
  • آنزیماتیک کمی (Quantitative Enzymatic)
  • اسپکتروفتومتری، رنگ سنجی (Spectrophotometric, Colorimetric)
حداقل میزان نمونه ۰/۵ تا ۲ میلی‌لیتر
دستورالعمل نمونه گیری

سرم:

  • ضدعفونی نمودن سطح پوست بیمار در محل نمونه‌گیری قبل از انجام نمونه‌گیری
  • تهیه نمونه خون از ورید بازو
  • استفاده از لوله‌های مخصوص جدا کننده سرم (Serum Separator Tube, SS)
  • ثبت مشخصات بیمار به طور صحیح و خوانا بر روی لوله آزمایش هر فرد قبل از انجام نمونه‌گیری (نام، تاریخ نمونه‌گیری و نوع آزمایش)
  • انتقال نمونه خون به درون لوله‌ها در کوتاه‌ترین زمان ممکن، به آرامی و از کنار لوله آزمایش برای جلوگیری از همولیز و لیپمیک شدن نمونه خون
  • اطمینان از محکم بسته‌شدن درب لوله‌ها 
  • قرار دادن لوله‌های حاوی نمونه خون به مدت ۳ تا ۵ دقیقه بر روی میکسر و یا سر و ته کردن آرام لوله‌ها ۸ تا ۱۰ بار
  • در صورت طولانی بودن زمان ارسال نمونه خون به آزمایشگاه، جدا نمودن سرم خون حداکثر تا ۲ ساعت پس از نمونه‌گیری 
  • نگهداری صحیح نمونه‌های سرم در یخچال یا فریزر بر اساس دستورالعمل شرایط نگهداری نمونه 
  • اجتناب از فریز کردن نمونه های خون 
  •  انتقال نمونه‌ها به آزمایشگاه در شرایط استاندارد، با بسته‌بندی محکم و در صورت امکان در کنار یخ خشک
شرایط رد نمونه

سرم:

  • ناخوانا بودن مشخصات بیمار (نام، تاریخ نمونه‌گیری و نوع آزمایش) 
  • عدم تطابق برگه درخواست آزمایش با نوع نمونه و مشخصات آن
  • كافی نبودن حجم نمونه
  • نشت نمونه به خارج از لوله آزمایش 
  • وجود همولیز یا لیپمیک بودن در نمونه
  • طولانی شدن زمان ارسال نمونه به آزمایشگاه بدون در نظر گرفتن شرایط نگهداری نمونه
  • نگهداری و انتقال نمونه در دمای نامناسب

 

۱ روز کاری (۲۴ ساعت پس از تحویل نمونه به آزمایشگاه)

محدوده مرجع در جواب آزمایش کلسترول، رنج نرمال برای هر فرد سالم را نمایش می‌دهد. مقادیر خارج از این محدوده می‌تواند نشان دهنده مشکلات احتمالی و یا بیماری در فرد باشد. لازم به ذکر است محدوده مرجع در برگه جواب آزمایش آزمایشگاه‌های مختلف ممکن است متفاوت باشد. این تفاوت ناشی از تجهیزات آزمایشگاهی و یا روش‌های مختلف انجام تست است. لذا حتماً برای تفسیر جواب آزمایش کلسترول خود با پزشک معالج مشورت کنید.
محدوده مرجع ذکر شده در این سایت بر اساس یک روش آزمایشگاهی بوده و صرفاً جهت اطلاع می‌باشد.

تفسیر نتایج آزمایش کلسترول باید توسط پزشک و با توجه به سوابق بالینی و خانوادگی فرد انجام شود. بطور کلی، نتایج این آزمایش در افراد سالم و بدون علامت در گروه‌های سنی مختلف بر اساس واحد میلی‌گرم بر دسی‌لیتر (mg/dL) به شرح زیر گزارش می‌شود:

 

سن

تشخیص بالینی احتمالی

محدوده مرجع

کودکان و نوجوانان

۲ تا ۲۰ سال

سالم

کمتر از mg/dLز۱۷۰

در مرز خطر

mg/dLز۱۹۹ - ۱۷۰

پر خطر

بیشتر از mg/dLز۱۹۹

جوانان

۲۱ تا ۴۵ سال در مردان

۲۱ تا ۵۵ در زنان

سالم

کمتر از mg/dLز۱۹۰

در مرز خطر

mg/dLز۲۲۴ - ۱۹۰

پر خطر

بیشتر از mg/dLز۲۲۴

بزرگسالان

مردان بالای ۴۵ سال

زنان بالای ۵۵ سال

سالم

کمتر از mg/dLز۲۰۰

در مرز خطر

mg/dLز۲۳۹ - ۲۰۰

پر خطر

بیشتر از mg/dLز۲۳۹

 


بیشتر بخوانید: چگونه جواب آزمایش را بخوانیم و تفسیر کنیم؟


 

چه چیزهای در این تست بررسی میشوند؟

کلسترول یک ماده استروئیدی است و  برای ادامه حیات لازم می‌باشد. این ماده در غشاء سلول‌های همه اعضا و بافت‌های بدن وجود دارد. کلسترول در سنتز هورمون‌هایی که برای رشد و تولید مثل ضروری هستند، شرکت می‌کند. این ماده بخش مهمی از اسیدهای صفراوی مورد نیاز برای جذب مواد غذایی را تشکیل می‌دهد. 
آزمایش کلسترول که در برگه آزمایش بطور اختصاری تحت عنوان Chol نوشته می‌شود، مقدار کل کلسترول خون را که توسط لیپوپروتئین‌ها در خون انتقال می‌یابد، اندازه‌گیری می‌کند. بطور طبیعی، مقدار کمی از کلسترول در خون بصورت ذرات کمپلکس لیپوپروتئین در گردش است. هر ذره لیپوپروتئین ترکیبی از پروتئین، کلسترول، تری گلیسیرید و مولکول‌های فسفولیپیدی می‌باشد. لیپوپروتئین‌ها بر اساس چگالی خود در انواع لیپوپروتئین‌هایی با چگالی بالا (High- density lipoprotein,HDL)، لیپوپروتئین‌های کم چگال (Low- density lipoprotein, LDL) و لیپوپروتئین‌های بسیار کم چگال (Very low- density lipoprotein, VLDL) وجود دارند. ذرات HDL-C کلسترول خوب نامیده می‌شوند زیرا کلسترول اضافی را از بافت‌ها و اعضای بدن و از ذرات LDL-C دور می‌کند، به کبد باز می‌گرداند و سپس در کبد، کلسترول اضافی از بدن حذف می‌شود. بر خلاف آن ذرات LDL-C که کلسترول بد نامیده می‌شوند منجر به تشکیل پلاک در دیواره رگ‌های خونی، تنگ و سخت شدن آن‌ها می‌شوند. VLDL نیز کلسترول بد نامیده می‌شود زیرا مانند LDL در ساخت پلاک‌ها شرکت دارد. 
تفاوت VLDL و LDL در نوع چربی آن‌ها ‌است، بطوری که VLDL اساساً تری گلیسریدها را حمل می‌کند در حالی که LDL حمل کننده کلسترول است. از این رو، نظارت و حفاظت از سطوح مناسب کلسترول برای سالم ماندن از اهمیت بسیاری برخوردار است. اگرچه بعضی از مواد غذایی به عنوان منابع کلسترول برای بدن به شمار می‌آیند (زرده تخم مرغ، گوشت و لبنیات)، اما باید توجه داشت که بدن قادر به تولید کلسترول مورد نیاز خود برای کارکرد مناسب و انجام اعمال حیاتی‌اش می‌باشد. در صورتی که فرد بطور ارثی مستعد کلسترول بالا باشد یا غذاهایی با مقادیر بالای اسیدهای چرب اشباع و غیر اشباع ترانس را به مقدار زیاد استفاده کند، ممکن است سطح کلسترول خون او بالا رود و بر سلامتی وی اثرات نامطلوب گذارد. کلسترول اضافی در دیواره رگ‌های خونی (عروق خونی) رسوب کند و تشکیل پلاک دهد. پلاک‌ها می‌توانند منجر به تنگ شدن یا حتی مسدود شدن عروق خونی باز، سخت شدن دیواره عروق یا تصلب شرایین (آترواسکلروزیس) شوند و خطر بروز بسیاری از بیماری‌های خطرناک مانند بیماری‌های قلبی و سکته را در فرد بالا می‌برند. به دلیل آنکه بالا بودن مقدار کلسترول با افزایش خطر مرگ و میر ناشی از حملات قلبی در ارتباط است، انجام تست کلسترول به عنوان یک بخش معمول از مراقبت‌های بهداشتی پیشگیرانه در نظر گرفته می‌شود. نتایج تست Chol و دیگر مولفه‌های پروفایل چربی خون به همراه سایر فاکتورهای خطر شناخته شده بیماری‌های قلبی، در جهت تهیه برنامه‌های درمانی و پیگیری افراد مورد استفاده قرار می‌گیرند. مهمترین عوامل افزایش کل سطح کلسترول سبک نادرست زندگی و رژیم‌های غذایی ناسالم است. 
بطور معمول تفسیر نتایج آزمایش کلسترول تام و دیگر مولفه‌های لیپیدی توسط پزشک انجام می‌شود و  به عنوان فاکتورهای خطر، وضعیت خطر ابتلای فرد به بیماری‌های قلبی را پیش‌بینی می‌کند. بر اساس نتایج پروفایل کلسترول فرد، پزشک بهترین روش درمان فرد در جهت کاهش چربی خون انتخاب می‌کند. این تصمیمات بر اساس آخرین دستورالعمل‌های «برنامه‌های آموزشی کلسترول بین الملل » اتخاذ می‌شوند.

سوالات متداول

انواع چربی‌های خون تحت عنوان پروفایل لیپیدی خون عبارتند از: کلسترول تام (Chol)، لیپوپروتئین‌های با چگالی بالا (HDL)، لیپوپروتئین‌های کم چگال (LDL)، لیپوپروتئین‌های بسیار کم چگال (VLDL) و تری گلیسریدها (TG).

افزایش کلسترول خون باعث تشکیل پلاک در جداره رگ‌های خون (عروق) می‌شود. بزرگ شدن پلاک‌ها ممکن است منجر به پاره‌شدن آن‌ها و تشکیل لخته‌های خون بر سطح آن‌ها شود. پس از آنکه لخته‌های خون به اندازه کافی بزرگ شوند، در اغلب موارد، جریان خون را در عروق کرونر قلب بطور کامل مسدود می‌کنند. کاهش یا توقف جریان خون اکسیژن‌دار در ماهیچه قلب منجر به احساس درد در ناحیه قفسه سینه (آنژین قلبی) و حتی حمله‌های قلبی می‌شود. امکان تشکیل پلاک در عروق دیگر بدن مانند عروق خونی اکسیژن رسان به مغز و اندام‌ها نیز وجود دارد. این مسئله می‌تواند منجر به بیماری عروق کاروتید (رگ‌های گردن)، سکته و بیماری عروق محیطی شود.

گزینه‌های درمان چربی خون می‌تواند به شکل تغییر در سبک زندگی همچون رژیم‌های غذایی مناسب و کم چرب یا برنامه‌های ورزشی منظم، و یا استفاده از داروهای کاهش دهنده کلسترول خون مانند استاتین‌ها باشد.

سیگار کشیدن، اضافه وزن و چاقی، عادت‌های غذایی ناسالم مانند خوردن مداوم غذاهای چرب، سرخ شده، فست فود، مواد غذایی نیمه آماده و فراوری‌شده، مصرف زیاد لبنیات و شکلات، نداشتن فعالیت‌های بدنی منظم و تمرینات ورزشی، سن (مردان ۴۵ سال به بالا و زنان ۵۵ سال به بالا)، فشار خون، مصرف مداوم داروهای فشار خون، سابقه خانوادگی ابتلا به بیماری‌های قلبی زودرس (در اعضای اصلی خانواده، در مردان کمتر از ۵۵ سال و در زنان کمتر از ۶۵ سال) و داشتن پیش‌زمینه‌های بیماری‌های قلبی یا حملات قلبی در خود فرد از فاکتورهای خطر برای افزایش کلسترول خون می‌باشند.
سابقه ژنتیکی و نژاد فرد نیز از فاکتورهای خطرساز برای بالا بودن سطح کلسترول خون می‌باشد بطوری‌که سطح HDL و LDL در نژادهای آفریقایی- آمریکایی بالاتر از سفیدپوستان است و بعضی از افراد بطور ارثی دارای سابقه خانوادگی هایپرکلسترومیا (HF) می‌باشند.
مصرف بعضی از داروها مانند داروهای استروئیدی آنابولیک (داروهای بدنسازی تستوسترونی)، بتابلاکرها (داروهای مورد استفاده برای درمان بیماری‌های عروق کرونری)، اپی‌نفرین، قرص‌های ضد بارداری و ویتامین D نیز منجر به افزایش کلسترول خون می‌شوند.

بعضی از فاکتورهای خطر در جوانان و نوجوانان مانند بزرگسالان است. وجود سابقه خانوادگی بیماری‌های قلبی یا ابتلا به بیماری‌هایی همچون دیابت، فشار خون بالا یا چاقی و اضافه وزن به خصوص در زمانی که شاخص توده بدنی (BMI) جوانان بالاتر از ۸۵ درصد باشد، تست کلسترول توصیه می‌شود. برای یک جوان چاق با شاخص توده بدنی بیشتر از ۹۵ درصد انجام تست کلسترول هر دو سال یکبار توصیه می‌شود.

بر اساس دستورالعمل آکادمی آمریکایی اطفال، کودکان کمتر از ۲ سال برای انجام آزمایش کلسترول بسیار جوان هستند و اولین تست کلسترول برای آن‌ها باید در سنین ۲ تا ۸ سال انجام شود و در صورتی که در سن دو سالگی انجام شود در سنین ۳ تا ۵ سال مجددا تکرار شود. در کودکان پرخطر لازم است که تست کلسترول در فواصل زمانی ۲ ساله تکرار شود.

کلسترول خون در بیماری‌های حاد، بعد از حمله‌های قلبی و در طول استرس‌هایی مانند جراحی و تصادف بطور موقتی کاهش می‌یابد. در این شرایط انجام تست کلسترول حداقل باید ۶ هفته پس از حادثه انجام شود. در زمان وجود بیماری‌هایی همچون تغذیه بد، بیماری‌های کبدی یا سرطان نیز مقدار کلسترول تا مقدار کمتر از ۲/۵ میلی‌مولار بر لیتر (mmol/L) کاهش می‌یابد. تاکنون در ارتباط با این موضوع که آیا پایین بودن کلسترول باعث بروز بیماری‌های فوق می‌شود، نتیجه ای بدست نیامده است و در مورد علت پایین آمدن زیاد مقدار کلسترول شک و گمان‌های بسیار وجود دارد.

https://www.labtestsonline.org
https://www.medlineplus.gov
https://www.geisingermedicallabs.com
https://www.aruplab.com
https://www.health.mubabol.ac.ir

ddd
تهران، میدان ونک ، خیابان برزیل شرقی ، خیابان شمس لاهیجانی، پلاک 23 ، مجتمع اداری رویال ونک ، طبقه دوم
ddd
info@colifelabs.com